We spreken met drs. Klaske Veth, als promovenda verbonden aan het lectoraat Duurzaam HRM. Zij houdt zich bezig met vitaliteit en ouderen en de rol die HRM daarbij kan hebben. Wat maakt dat werkomstandigheden voor ouderen een vitaliserende werking hebben en wat kan HRM doen aan het creëren van die condities? ‘Ik vind HRM prachtig. Daar kan ik het meeste van mezelf in kwijt. Mijn passie is de mens, maar wel binnen de context van het werk. Ik vind het prachtig als iemand op zijn plek zit,’ vertelt Klaske.
Na een studie Beleid en Organisatiewetenschappen (in Amsterdam) ging ze de HRM in. Twee jaar geleden was het tijd voor een nieuwe uitdaging, dit keer als docent aan de opleiding Personeelsmanagement van de Hanzehogeschool Groningen. ‘Ik wil graag waarde toevoegen aan ons vak’, zegt Veth, ‘en het is een belangrijke vraag voor HRM hoe de vitaliteit van oudere medewerkers behouden kan blijven. Waarom kan die ene collega van zestig nog jaren met plezier werken en vragen mensen aan een andere collega wanneer het pensioen in zicht is?’
Veth: ‘Toen ik begon met werken, was het nog heel normaal om oudere mensen met een zak met geld naar huis te sturen. Nu is de situatie volledig omgedraaid en is de vraag hoe mensen langer kunnen blijven werken. Ik heb mijn werk altijd heel leuk gevonden, maar ik heb het frustrerend gevonden dat ik zo weinig als HRM-er te bieden had. Vijfploegendiensten lopen, dat is pittig! Er zijn wel afspraken in de cao, maar die worden momenteel eerder afgebroken dan uitgebreid. Wat doen we eigenlijk aan nieuwe instrumenten?’
Het promotietraject
Haar proefschrift zal bestaan uit vier à vijf onderzoeken, elk met een eigen accent. Ze heeft vorig jaar bij de start van het promotietraject haar netwerk van HR-managers in Friesland, de Kontaktgroep Personeelsmanagers Friesland, ingezet voor de vraagarticulatie. Ze heeft hen gevraagd wat ze moet doen, zodat HRM-ers er over vier jaar echt iets aan hebben gehad. ‘Ze noemden APK-keuringen voor 50+ (coaching, fitheidstest). Eigenlijk weer een nieuwe frisse start te maken. Dat vond ik toen één van de meest bruikbare ideeën. Daar ga ik dan ook wel op inzetten.’
Ze is nu ongeveer een jaar bezig. ‘Dit was echt mijn springplank , de eerste studie, er even inkomen. Ik vind het ook echt heel leuk,’ vertelt ze. Voor het eerste onderzoek heeft Veth 23 zorginstellingen in de verpleging, verzorging, thuiszorg en ziekenhuizen benaderd via Zorgplein Noord. Daarvan hebben er 15 meegedaan aan het onderzoek. ‘En in al die organisaties hebben we met 4 mensen gesproken: een medewerker van P&O, een leidinggevende in de zorg en twee oudere medewerkers, ‘ zegt Veth. De interviews zijn uitgevoerd door 10 student-assistenten van de opleiding Personeelsmanagement, die vooraf een tweedaagse training hebben gekregen van lector Ben Emans en Veth. ‘Ik heb heel veel plezier beleefd aan de studenten. Maar het nadeel is dat je de controle uit handen geeft, ‘ aldus Veth.
De studenten vonden het waardevol om mee te doen aan het onderzoek. ‘Tijdens de interviews vond ik het bijzonder hoe je medewerkers en teamleiders met bepaalde vragen aan het denken zet,’ aldus een van de studenten. ‘De mensen in de organisaties werkten goed mee en hebben ons van veel infromatie voorzien. Voor ons was het een goede manier om bij de organisaties binnen te kijken en de gesprekken aan te gaan met medewerkers, leidinggevenden en P&O-ers. Ik vond het leuk om ze te spreken en vond het ook zeker leerzaam’, aldus een andere student.
Veth werkt binnen haar proefschrift onder meer met het Job Demand Resources Model. ‘Veel HRM-interventies richten zich op het verminderen van taakeisen, maar je moet ook als organisatie kijken hoe je oudere mensen in hun kracht kunt zetten. Ik denk dat we daar veel meer op te winnen hebben .’ Uit het onderzoek blijkt dat mensen blij zijn met de vermindering van taakeisen, maar dat er ook behoefte bestaat om de persoonlijke effectiviteit te vergroten. ‘Coaching echt gericht op jouw levensfase, misschien moet je daar wat meer mee. En persoonlijke effectiviteit. Wat bieden we daarin aan? De Hanzehogeschool heeft ‘Pinot Gris’, daar mag je best trots op zijn.’ In de psychologie is heel veel kwantitatief onderzoek naar vitaliteit van ouderen gedaan. Maar we zouden veel meer actieonderzoek moeten doen, mensen volgen. Echt diep inzoomen op oudere medewerkers. Dat zou iets kunnen zijn voor een volgend onderzoek.
Veth werkt in elk geval systematisch aan haar eigen vitaliteit, met yoga en meditatie en ze ontspant tijdens de reizen die ze maakt. ‘Al neem ik het werk wel mee…’, lacht ze, ‘Maar ik ben geen workaholic, ik kan heel goed lui zijn. Maar mijn werk is wel mijn hobby’. En over 5 jaar? ‘Dan zou ik het leuk vinden om aan een masteropleiding les te geven.’
Het promotietraject van Veth maakt deel uit van het onderzoeksprogramma Healthy Ageing, waarin de Hanzehogeschool één van de partners is. Kijk voor meer informatie ook op www.nl.hannn.eu.