Onze huidige energievoorziening is gebaseerd op het feit dat we relatief eenvoudig fossiele brandstoffen hebben gevonden die we goed konden inzetten voor industrie, mobiliteit en de woon- en leefomgeving. Onze welvaart hebben we voornamelijk te danken aan het gebruik van deze brandstoffen. Omdat we te maken krijgen met klimaatverandering en de eindigheid van de voorraden fossiele brandstoffen is er een start gemaakt met energietransitie.

Onder energietransitie wordt verstaan de overgang van de huidige energievoorziening naar een toekomstige schone en duurzame energievoorziening die betaalbaar, betrouwbaar en veilig moet zijn. Dat is een grote opgave waar meerdere generaties mee bezig zullen zijn. GasTerra hecht er grote waarde aan dat jongeren nu al actief betrokken raken bij deze energietransitie. In dat licht heeft het bedrijf enkele jaren geleden de GasTerra Transitie Jaarprijs voor het HBO in het leven geroepen.

In 2010 heeft de Hanzehogeschool uit Groningen gewonnen met het idee Duurzame Dorpen, een prachtig voorbeeld hoe bewoners van dorpen gezamenlijk werken aan hun toekomstige energievoorziening. Hier is de uitspraak “terug naar duurzaam” goed op z’n plaats. GasTerra is er trots op dat het idee Duurzame Dorpen op enthousiaste en professionele wijze door verschillende marktpartijen (samen met studenten) is opgepakt. Dat was nu juist de bedoeling van deze jaarprijs.

Vanuit de Hanzehogeschool ben ik door mijn studiebegeleider benaderd om mee te doen aan een nieuw project omtrent het tegengaan van krimp van dorpen op een duurzame wijze. Dit idee heeft mij erg aangesproken en zodoende kwam ik in een team van vier personen. Samen vormden wij het multidisciplinaire team van twee Bouwkunde- en twee Human Technologystudenten. Het was de bedoeling om ons ontwerp aan te melden voor de GasTerra Transitie Jaarprijs. Na geselecteerd te zijn voor de voorronde, had ik niet verwacht dat wij de eerste prijs zouden behalen, gezien de andere inzendingen. De jury was echter onder de indruk van het plan om krimp tegen te gaan met een alternatieve brandstof voor het gebruik van aardgas. Door het gebruik van houtpellets als alternatieve energiebron wordt er werkgelegenheid gecreëerd in het dorp.

Vanwege mijn studie ben ik niet verder gegaan met de uitwerking van het project. Wel heb ik de voortgang van tijd tot tijd bijgehouden. Het is mooi om te zien dat een aantal dorpen zich gemeld hebben om het ontwerp toe te passen. Het leeft onder de bewoners van krimpgebieden en mensen willen zich er graag voor inzetten. Als genoeg mensen zich hiervoor willen inzetten zou krimp in de toekomst minder kunnen zijn.

Hoe maak je een dorp duurzaam? Wat kun je doen in je eigen omgeving aan duurzaamheid? Dit thema spreekt mij erg aan. In 1989 ging ik aan de slag bij de Alliantie voor Duurzame ontwikkeling. Twee jaar daarvoor was het Brundtlandrapport gepubliceerd: Our Common Future. Hierin kwamen veel mensen aan het woord, die vertelden over hun eigen leefomgeving. Het onderwerp Duurzame Ontwikkeling heeft mij sindsdien niet meer losgelaten.

Voor de gemeenteraadsverkiezingen van 1990 heb ik een boekje samengesteld: Duurzaamheid op de lokale agenda. De aanbevelingen van toen kun je nog steeds in de praktijk toepassen. Er is nu wel veel meer draagvlak voor bij burgers en bedrijven. In veel wijken en dorpen willen burgers zelf aan de slag met hun energievoorziening. 'Samen sneller duurzaam', is ook het motto van Urgenda.

De lokale initiatieven schieten als paddenstoelen uit de grond, ik heb echt het gevoel dat er een omslagpunt is bereikt. Deze initiatieven moeten veel meer ruimte en mogelijkheden krijgen. Dat levert lokale duurzame energie, betrokken gemeenschappen, en zorgt voor lokale werkgelegenheid.

Veel mensen zijn de trage ontwikkeling van duurzame energie zat. Nederland bungelt helemaal onderaan in Europa op het gebied van duurzame energie.

De overheid laat het erbij zitten en zet liever in op kolencentrales, terwijl de basis voor echte verandering, de noodzakelijke energietransitie, te vinden is op lokaal niveau.