Voor mij is het een prachtige kans en tevens uitdaging dit project als docent-onderzoeker en Projectleider te mogen doen. Mijn overtuiging is dat de restauratiesector in historische gebouwen energiekansen, waaronder duurzame bronnen, en kansen die daarmee mogelijk zijn, o.a. besparing op de energielasten, (nog) niet zien. Maar het is wel een extra overlevingskans voor de historische gebouwen.

De zorg van de eigenaren en huurders om het teloorgaan van de cultuurhistorische waarden door die energie-ingrepen is niet terecht, en kan zelfs worden weggenomen. Als projectleider van het SIA RAAK MKB project Energieke Restauratie bespeur ik gelukkig zowel een grote wens bij de stakeholders als duidelijke potentie in voorbeeldprojecten en ik merk dat, als dit overtuigend voor het voetlicht wordt gebracht, die zorg van eigenaren omgevormd kan worden naar denken in kansen en mogelijkheden. De uitdaging waar ik blij van word is om die potentie en kansen zichtbaar te maken en uit te dragen in dit project. Praktijkvoorbeelden, energiekarakteristieken, energieconcepten en projectontwikkeling en herbestemming zijn de uitgelezen thema’s daarvoor. Zij leveren instrumenten op waar de MKB ondernemers verdienmodellen mee kunnen opzetten. Maar ook een stapje maken naar innovatieve ontwikkelingen, zoals het beschrijven van energiekarakteristieken, liggen in het verschiet.

Naast die sturingsrol voor het gehele project is het mij een genoegen Energiekarakteristieken als deelthema inhoudelijk zichtbaar te maken. Ik wil graag een dienende teamspeler zijn, en echt vruchtbare samenwerking zien te bereiken. Want we moeten gebruik maken van elkaars kennis, en vanuit een onderzoeksaanpak in een onderzoeksgroep samen met bedrijven en studenten die kennis doorontwikkelen en zelfs verhogen.

Samen met mijn mede-onderzoekers in het Kenniscentrum NoorderRuimte, de studenten en u bedrijven zie ik volop kans om succesvol resultaten te boeken. Ik heb er heel veel zin in.

Namens de Hogeschool Utrecht (HU) zit ik in de stuurgroep van het project Energieke restauratie. Op de Hogeschool Utrecht ben ik trekker van het project ‘een energie-neutrale Utrechtse monumentale binnenstad’, waarin we nadrukkelijk de samenwerking zoeken met provincie, gemeente en bedrijfsleven. En natuurlijk maken we daarbij dankbaar gebruik van de inzet van studenten die breder is dan techniek alleen. Want met techniek alleen is een dergelijke ambitieus project met regionale ambities ook niet te realiseren.

Ik zie mijn rol in het project Energieke Restauratie primair als een kennismakelaar, waarbij ik ontwikkelingen in onze Utrechtse regio probeer te matchen met de doelstellingen van het Groningse project.

De prijs die de HU onlangs heeft ontvangen van de Stichting Lighthouse Fonds kan daarbij helpen. Een totaalbedrag van €80.000 is toegekend vanwege de waardevolle bijdrage aan de Utrechtse samenleving op het terrein van verduurzaming van het industriële monument de ‘Cereool fabriek’. Verschillende groepen studenten van de Faculteit Natuur en Techniek hebben hier in multidisciplinaire teams aan gewerkt. De prijs wordt ingezet om projecten te realiseren op het gebied van verduurzamen en herbestemmen van leegstaande kantoorpanden en monumentale panden. Een prachtige kans dus voor een gemeenschappelijke casus voor toepast onderzoek om samen te werken aan kennisontwikkeling op het boeiende raakvlak van monumenten en energie efficiency!

Mijn interesse voor restauratie en herbestemming van monumenten is ontstaan tijdens mijn opleiding Bouwkunde aan de Hanzehogeschool Groningen en heeft zich verder ontwikkeld tijdens mijn opleiding Planologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds deze opleidingen kijk ik met andere ogen naar mijn omgeving. Een dagje shoppen in de stad is kijken naar de historische panden boven winkels en pleinen en zien hoe winkeliers en bestuurders een nieuwe betekenis geven aan het cultureel erfgoed. Ook reizend in het buitengebied betrap ik mezelf er soms op dat ik veel naar (herbestemde) historische gebouwen aan het kijken ben. De voorkeur van uitstapjes met het gezin gaat ook steeds meer uit naar interessante gebieden waar historische kwaliteit hedendaags wordt gebruikt.

De mogelijkheid om bij het kenniscentrum NoorderRuimte (per 2011) onderzoek te doen naar Duurzame Herbestemming van grote monumentale gebouwen en complexen, binnen het programma Energieke Restauratie, was dan ook een kans die ik met open armen heb ontvangen. Het duurzaam herbestemmen van een groot monumentaal gebouw of complex is een omvangrijke opgave waar verschillende actoren met hun belangen invloed proberen uit te oefenen. Het succesvol realiseren van plannen voor deze herbestemming is de kans om een monumentaal gebouw of complex in hernieuwde glorie te laten functioneren. Hoge energieambities mogen daar uiteraard niet bij ontbreken!

Samen met bedrijven, instellingen, studenten en collega-onderzoekers wil ik via dit onderzoek graag een steentje bijdragen aan het succesvol realiseren van het duurzaam herbestemmen van grote monumentale gebouwen en complexen, zodat we als maatschappij kunnen blijven genieten van ons cultureel erfgoed en onze omgeving!

Wanneer u ook graag wilt participeren in het onderzoeksthema Duurzaam Herbestemmen van monumentale gebouwen en complexen, dan hoor ik dat graag van u!

Onderzoek: Energiek Restaureren/ Innovatieve Energie Concepten voor Historische panden.

Al tijdens mijn studie aan de TH Twente in de zeventiger jaren werd ik gegrepen door de problematiek van verduurzaming. Met name het rapport: 'Einde aan de groei' over de grondstoffenproblematiek heeft een grote indruk op mij gemaakt. De wetenschap dat 20% van de mensheid, waaronder Europa, 80% van de energie en goederen op aarde verbruikten gaf mij een zeer onbestemd gevoel. Mijn medewerking heb ik dan ook altijd graag gegeven aan projecten, die energie- en materiaalgebruik probeerden te minimaliseren. In het Energie Kennis Centrum van de HG wordt volop aan de verduurzaming van o.a. de gebouwde omgeving gewerkt. Zelf heb ik onder andere gewerkt aan:

• het onderzoek van PV-projecten in de SDE-regeling van AgentschapNL (voorheen SenterNovem),
• de ontwerpwedstrijd : Hybrid TukTuk Challenge in Chennai, India om het brandstofgebruik en de emissies van TukTuks te halveren,
• de verbetering van de energiekwaliteit van de woningen in Ganzedijk en
• de Energie Transitie Prijs van GasTerra met de inzet van pelletkachels.

Met dit onderzoek naar Innovatieve Energieconcepten in Historische panden hoop ik nog verder te komen in mijn zoektocht naar verduurzaming oftewel reductie van fossiel energie- en materiaalgebruik.

Wij - Ilse, Britt, Jorien en Nadine - zijn vierdejaars communicatiestudenten die binnen de specialisatie Communicate & Bedrijf in contact zijn gekomen met Bate Boschma. Als semiprofessional-studenten kunnen wij een meerwaarde hebben binnen het project Energieke Restauratie als het gaat om het uitdenken van een ‘tool’ die de keuze- en beslissingsmogelijkheden omtrent energiebesparing in historische gebouwen weergeeft. Met communicatie wordt er binnen dit project grensoverschrijdend gedacht, en wordt er tegelijkertijd een financieel voordeel behaald. Als verbindende factor binnen dit project kunnen we de verschillende belangen van de MKB-bedrijven aan elkaar koppelen.

Van september 2011 tot februari 2012 houden wij ons bezig met het in kaart brengen van de kansen en problemen, waarmee de verschillende MKB-bedrijven te maken hebben en zetten we de voor- en nadelen van verschillende praktijkvoorbeelden naast elkaar. Deze kunnen we meenemen in ons uiteindelijke marketingcommunicatieplan. We hopen dan ook op de medewerking van de deelnemende bedrijven, want alleen die kunnen ons de nodige informatie verschaffen waarmee we de problemen kunnen aanpakken.

Het Onderzoeksplan van de onderzoeksgroep Communicatie (studenten SICM) binnen het thema Energiekarakteristieken Historische gebouwen vindt u hier.

Het thema Energiebesparing en Monumenten ligt mij zeer na aan het hart. Met energie, klimaat en duurzame ontwikkeling ben ik al sinds 1989 aan de slag. Op internationaal niveau werd veel gesproken over duurzaamheid, de relaties tussen armoede, milieuvervuiling, energiegebruik, en de nieuwe samenwerking die op lokaal niveau nodig is om tot echte oplossingen te komen.

Monumenten zijn een stukje versteende historie, dat spreekt mij bijzonder aan, omdat geschiedenis mij erg interesseert. Je kunt erover lezen, maar in een monument kun je een stukje geschiedenis 'beleven'. Hoe was het leven van de bewoners? Hoe was de samenleving georganiseerd in die tijd? Klimaat, duurzaamheid en monumenten komen in dit project dus op een unieke manier bij elkaar.

Een aantal jaren geleden was ik wethouder Milieu en Ruimtelijke ordening in Winsum. Hier heb ik mij met concrete monumenten beziggehouden; Winsum is in het rijke bezit van meer dan 100 monumenten. Daarnaast heb ik een Erfgoedcommissie opgezet en de aanzet gegeven tot het opstellen van een Erfgoedplan. Samenwerken met de plaatselijke verenigingen op het gebied van erfgoed, eigenaren en Monumentenzorg was een belangrijke winst van dit proces. Deze kennis wil ik graag in dit project benutten.

Zelf ga ik bij Energieke Restauratie aan de slag met het onderzoeken van een aantal uitgevoerde energiezuinige restauraties. Wat zijn succesverhalen? Waar zijn kansen gemist? Hoe kunnen we de bestaande praktijk verbeteren? Ik bekijk dit op verschillende manieren. Samen met studenten bouwkunde wordt technisch onderzoek uitgevoerd. Ook vinden veel interviews plaats met betrokkenen bij restauraties: architecten, projectontwikkelaars, eigenaren en monumentenzorgers.