In samenwerking met ‘Complete Coaching’, een instituut voor onder meer coaching en psychotherapie, is een onderzoeksproject ontwikkeld gericht op het reduceren van podiumangst bij musici tijdens het optreden voor publiek. Podiumangst komt veel voor en wordt vaak niet goed onderkend noch op een effectieve manier behandeld. Een belangrijke reden daarvoor is dat het onderwerp nog steeds met taboe is omgeven. Het lectoraat deed onderzoek naar de mogelijkheden van HeartMath training in de omgang met podiumangst. Deze methode werd al eerder getest in sportomgevingen en heeft daar tot succesvolle resultaten geleid. Een pilotproject ging in september 2009 met zes studenten van het Prins Claus Conservatorium van start en is inmiddels afgerond. Gebleken is dat de HeartMath methode, mits aangepast aan de muziekstudent, een zeer bruikbaar instrument is voor het verminderen van podiumangst.
Het onderzoeksrapport is hier te downloaden:
Peak Performance & Reducing Stagefright
Pilot HeartMath met conservatoriumstudenten
Het onderzoek was gericht op de toepassing van het HeartMath programma voor conservatoriumstudenten met podiumangst. Een pilotproject, gericht op de afstemming van de Heart Mathtraining op muziekstudenten, maakte deel uit van het onderzoek. Zes studenten van het Prins Claus Conservatorium participeerden in deze pilot. De studenten namen deel aan de HeartMath training en hielden een logboek bij. Daarnaast voerden ze opdrachten uit.
Podiumangst en hartcoherentie
Het programma werkt met oefeningen voor het leren omgaan met negatieve emoties en gedachten. Door middel van een oorsensor wordt de hartcoherentie gemeten tijdens de oefeningen. Op een beeldscherm kunnen fluctuaties in de hartcoherentie worden gevolgd. Ook tijdens het spelen kan de hartcoherentie worden gemeten. Doel van het programma is de student aan te leren zijn innerlijke toestand zelf te kunnen reguleren. Wanneer de student ‘coherent’ is op het podium, is de gewenste ‘flow’ bereikt waarin hij/zij alleen nog maar met zijn/haar spel bezig is. In het programma wordt gewerkt met de State-Trait Anxiety Inventory. Dit is een vragenlijst waarmee de ontwikkeling kan worden gemeten, die via de training tot stand wordt gebracht.
Verloop pilot
In september 2009 gingen zes studenten van de studierichting Klassieke Muziek met de training van start. De training bestond uit twee individuele en drie groepssessies. Voorafgaand aan de eerste sessie vond een publiek optreden van de deelnemende studenten plaats. Voor het concert werd van iedere deelnemer het stressniveau gemeten. Na afloop werd gevraagd hoe zij hun eigen optreden waardeerden. Tijdens de laatste sessie in oktober stelde iedere student een persoonlijk actieplan op, met daarin de persoonlijke doelen waaraan in de periode tot begin december werd gewerkt. Begin december werd de training afgerond met een publiek optreden, waarbij opnieuw de het stressniveau voorafgaand aan het optreden en de waardering van het optreden werden gemeten.
Effectieve methode
De onderzoeksresultaten lieten zien dat de training een positief effect had op de deelnemers. Wat de methode zo doeltreffend maakt is dat deze zowel inzicht verschaft in het fenomeen podiumangst als in de bronnen die de angst veroorzaakten. De methode voorziet in concrete technieken om stressreacties tegen te gaan en in manieren om deze te integreren in het studiegedrag van studenten. Met dien verstande dat de training aangepast wordt aan muziekstudenten, blijkt het HeartMath programma zeer bruikbaar te zijn voor het verminderen van podiumangst bij musici.
Artikel Peak Performance & Reducing Stagefright in: Onderzoek aan de hogescholen: Brancherapportage onderzoek 2009/2010
Samenvatting onderzoeksrapport Reducing Stage Fright
Onderzoekers: Peter Mak; Ewold de Maar (HeartMath trainer)
Age Smilde (psychiater; externe partner)
HeartMath & Ewold de Maar
Ewold de Maar is een internationale trainer in het bedrijfsleven en de non-profitsector, coordinator HeartMath opleidingen in de Benelux en (top)sportcoach. Met zijn bedrijf, Complete Coaching, verzorgt hij workshops, trainingen en individuele coaching in de Benelux, Duitsland en de Nederlandse Antillen. Ewold heeft jarenlange ervaring in zowel managements- als therapeutische functies binnen de geestelijke gezondheidszorg. Sinds 2006 verzorgt hij voor het HeartMath Instituut USA de opleidingen voor hartcoherentie-trainers in Nederland.