Wigmore Hall London, 20 september 2012
De afgelopen twee jaar heeft het lectoraat Lifelong Learning in Music onderzoek gedaan naar de praktijk van Music for Life. Music for Life is een gezamenlijk project van Wigmore Hall Learning en Dementia UK, in samenwerking met Jewish Care, gericht op het ontwikkelen van interactieve muziekworkshops voor mensen met dementie en hun verzorgenden. Uitgebreide info is op de projectpagina van dit onderzoek op de site te vinden.
Muziekbeoefening kan communicatie en welzijn bevorderen en de ‘persoon achter de dementie’ weer zichtbaar maken. Hoe werkt dit in de praktijk? Hoe leren de betrokkenen? Wat kunnen we leren voor de ontwikkeling van de toekomstige musicus in dit vakgebied?
Deze vragen stonden centraal in het onderzoek. De onderzoeksresultaten vormen de basis voor training en ontwikkeling van musici die zich zouden willen specialiseren in deze praktijk. De resultaten werden gedissemineerd in een symposium in Wigmore Hall, London 20 september 2012.
Belangwekkende resultaten
De onderzoeksresultaten werden gepresenteerd door lector dr. Rineke Smilde, onderzoeksleider, Kate Page, MMus en voormalig projectmanager van Music for Life, en prof. dr. dr. Peter Alheit (Universiteit van Göttingen).
Na een verkennende fase vond onderzoek op locatie plaats naar een acht weken durend project in een wooncentrum in Londen, geleid door de organisatie Jewish Care.
De muziekworkshops werden geobserveerd en musici en de trainer van de verzorgenden werden geïnterviewd. Zij hielden het hele project een reflectief dagboek bij. Dit leidde tot een verzameling rijke data waarmee de onderzoekers aan de slag konden.
Dit kwalitatieve onderzoek, vooral gericht op de ontwikkeling van deze praktijk voor musici, heeft belangrijke inzichten opgeleverd in het leren en de ontwikkeling van alle betrokkenen in het proces: musici, verzorgend personeel en mensen met dementie. De verworven inzichten kunnen musici helpen hun praktijk steeds te verbeteren en hun reflectieve vaardigheden aan te scherpen. De theoretisch resultaten van het onderzoek verschaffen inzcht in verschillende dimensies van leren die tevens relevant zijn voor het onderwijs aan (toekomstige) musici in conservatoria.
Het symposium begon met een overzicht van het onderzoek door Rineke Smilde waarin de toegepaste methoden en leeruitkomsten aan bod kwamen. Kate Page illustreerde deze uitkomsten diepgaand door middel van relevante citaten uit de interviews en reflectieve dagboeken van de deelnemers. Tot slot reflecteerde Peter Alheit op de uitkomsten in relatie tot de ontwikkeling en implicaties voor de onderwijspraktijk.
Overzicht presentatie Music and Dementia
Na de presentatie van de onderzoeksresultaten volgden drie parallelle workshopsessies:
Workshop 1 Being in the circle
Wat gebeurt er in een interactieve muzikale workshop
Workshopleaders Julian West en Anthony Robb leidden ieder een interactieve muzikale sessie waarin de sleutelaspecten van een Music for Life workshop werden nagebootst. De sessie, met als begeleidende musici Rus Pearson en Lucy Payne, was erop gericht deelnemers in staat te stellen inzicht te krijgen in de belangrijkste onderdelen van de interactieve muziekworkshop.
De workshops beginnen en eindigen met dezelfde melodie, een korte geïmproviseerde compositie. De deelnemers worden daarna verwelkomd en toegezongen.
Musici communiceren met de deelnemers door veel improvisatie toe te passen waarbij een variëteit aan kleine instrumenten wordt gebruikt. Zo worden mensen die zich als gevolg van hun dementie wellicht geïsoleerd of machteloos voelen, in staat gesteld te ontdekken, exploreren, genieten, herinneringen terug te halen en te communiceren op nieuwe wijzen. Hierbij wordt een beroep gedaan op gebieden in de hersenen die nog intact zijn.
Workshop 2 Exploring Reflective Practice
Peter Renshaw (lid kenniskring Lifelong Learning in Music) leidde een interactieve sessie waarin elementen van kritische reflectie werden verkend. De discussie betrof onder meer de kritische reflectie tussen musici van Music for Life en verzorgend personeel, waarbij na iedere Music for Life sessie musici en verzorgenden een gezamenlijke nabespreking hebben waarin ze reflecteren op de sessie. Dit leidt tot een beter begrip van de interacties en communicatie die plaats hebben gevonden.
Workshop 3 Muziek en Dementie
Padraic Garrett (Trainer van de verzorgenden, Jewish Care) en Linda Rose (Grondlegger Music for Life en consultant van Wigmore Hall Learning) verzorgden samen een sessie over muziek en dementie. De presentatie werd geïllustreerd door praktijkvoorbeelden door Gill Yentis en Hilary De Martino (dementie ondersteunenden Jewish Care) en Caroline Welsh (Adviseur voor workshopleiders en musici Music for Life). Het doel was om te reflecteren op de individuele tocht en ontwikkeling, die mensen met dementie, de musici en de verzorgenden, hebben in Music for Life sessies.
Het symposium werd afgesloten met een panel discussie, onder leiding van Barbara Stephens, directeur van Dementia UK. Panelleden waren Linda Rose, Padraic Garret en Rineke Smilde. Tijdens de discussie, werden vragen besproken en werd de impact van het werk van Music for Life behandeld.
Media
Artikelen over het symposium verschenen in twee Nederlandse dagbladen en op Scienceguide
Follow-up in Nederland
Follow-up van het onderzoek en de ontwikkeling van deze praktijk in Nederland vindt plaats tussen september 2012 en 2014. Dit project wordt grotendeels gefinancierd door het Banning-de Jong Fonds van het Prins Bernhard Cultuur Fonds. Het onderzoek dat tot nu toe is gedaan, vormt de input voor ontwikkeling van modules in de masterprogramma’s en de training van musici. In deze periode zullen pilotprojecten plaatsvinden in twee verzorgingscentra.
De ontwikkelingsgroep zal worden geleid door het lectoraat Lifelong Learning in Music en zal bestaan uit docenten van het Prins Claus Conservatorium, Koninklijk Conservatorium in Den Haag en de twee musici van Music for Life, Wigmore Hall.