Keynote speech Gerrit Breeuwsma

Dr. Gerrit Breeuwsma plaatste in zijn keynote speech het thema ouderen en muziek in een levensloopperspectief en liet zien dat elke muzikale activiteit die je op latere leeftijd ontplooit, gebaseerd is op eerdere opgedane ervaringen met muziek (ook als je pas laat in het leven voor het eerst zelf een instrument leert bespelen, heb je al heel wat muzikale ervaringen in de brede zin van het woord). Breeuwsma betoogde dat in dit opzicht het leren op latere leeftijd ook in een aantal opzichten verschilt met het leren op jonge leeftijd. In het laatste geval is dat leren vaak de opmaat tot ervaringen op een bepaald terrein (zoals het domein van de muziek), terwijl het op latere leeftijd verbonden moet worden met allerlei al ''gevestigde'' evaringen. De motivatie om een instrument te gaan bespelen is ook gerelateerd aan die ervaringen en is ook bijna per definitie intrinsiek. Verder ging Gerrit Breeuwsma ook nog in op de associatie van ouderen en muziek met therapie. Hij gebruikte steeds concrete voorbeelden om zijn betoog te illustreren.

De workshops

Er was veel belangstelling voor de workshops die werden gegeven. De bezoekers konden kiezen uit drie verschillende workshops, die allemaal twee keer werden gegeven, zodat ze tenminste twee konden volgen.

Muziek maken en ouder worden – een overzicht

In de eerste workshop, gegeven door professor Heiner Gembris van de Universiteit van Paderborn in Duitsland, ging het over de psychologische en fysieke aspecten van muziek maken en ouder worden. Professor Gembris presenteerde de uitkomsten van onderzoek naar muziek, ouder worden en gezondheid bij amateurmusici, en illustreerde dit aan de hand van onderzoek dat hij zelf deed. Daarnaast vertelde hij over wat ouder worden betekent voor professionele musici, waarvoor hij een omvangrijk onderzoek uitvoerde waaraan meer dan 2000 musici deelnamen.

Ouderen die muziek maken – wat brengt dit hen?

Dr. Rosie Perkins vertelde in haar workshop over de resultaten van het Rhythm for Life onderzoek dat ze deed aan het Royal College of Music in Londen, over de impact die muziek leren maken kan hebben op oudere volwassenen (50 jaar en ouder). Via filmpjes kwamen deze ouderen ook zelf aan het woord. Haar onderzoek maakte duidelijk dat muziek leren maken een belangrijk verschil maakt voor het welzijn van de betrokkenen. Zo ervaren ze meer plezier, hebben ze verbeterde sociale interacties en een grotere betrokkenheid bij het leven van alledag. Na Rosie Perkins’ presentatie volgde een levendige discussie over het onderwerp.

Het ouderen-popkoor Jong van Hart tijdens het symposium

Ouderen en muziek – focus op leren

In de derde workshop vertelden onderzoekers Peter Mak, Tine Stolte, Karolien Dons en Winfred Buma over hoe docenten expertise opbouwen omtrent het lesgeven aan oudere leerlingen. Voor dit deel van het onderzoek werd, samen met docenten, gewerkt in een Community of Practice. Tijdens dit traject vonden ook lessen plaats, waarbij een aantal jonge docenten voor het eerst lesgaf aan een of meerdere oudere leerlingen.

Ook het muzikale element werd niet vergeten. 's Ochtends presenteerde het ouderen-popkoor Jong van Hart uit Groningen zich, onder leiding van dirigente Jeannette Kappelhof en bijgestaan door een live band. 's Middags gaven het 'intergenerationele duo' Jihad Benhammou (14) en Co van den Ham (59) een voorproefje van een aantal liederen uit de voorstelling 'Nu of nooit' van het Euro+ Songfestival.

Deze vruchtbare dag, af en toe onderbroken door pauzes en muzikale intermezzo’s, werd rond vijf uur afgesloten met een borrel, die de bezoekers van het symposium nog even de kans gaf hun ervaringen uit te wisselen.