Ontwikkeling en validering van een beoordelingsinstrument voor het faciliteren van reflectief leren in kleine groepen.
M.A. Schaub- de Jong1, J Schönrock-Adema2, H Dekker2, M.A. Verkerk2, J. Cohen-Schotanus2
1Hanzehogeschool, 2 Universitair Medisch Centrum Groningen
Probleemstelling
Om professioneel gedrag te ontwikkelen moeten studenten kunnen reflecteren op ervaringen uit de professionele werkomgeving1. Een effectieve methode om te leren reflecteren is het participeren in kleine groepen waarin beroepservaringen systematisch geanalyseerd worden in een veilig en vertrouwelijk leerklimaat.2 Om deze groepen optimaal te laten functioneren is het van belang dat de docentactiviteiten voor dergelijke groepen goed vervuld worden. De vraag is welke docentactiviteiten van belang zijn om reflectie in kleine groepen te stimuleren, als basis voor een evaluatieinstrument.
Methode
Op basis van literatuur en praktijkervaringen werd een initiële lijst van 241 docentactiviteiten samengesteld, bijvoorbeeld: helpt de student bij het concretiseren of bij het in perspectief zetten van een ervaring. De coauteurs beoordeelden de items op relevantie (face-validity), hetgeen de lijst tot 80 items reduceerde. Deze items werden beoordeeld op relevantie door docenten professionalisering (N=17), hetgeen de lijst tot 47 items reduceerde. Het instrument werd in twee opeenvolgende studies gevalideerd. In studie 1 beoordeelden geneeskunde- en logopediestudenten (N=463) hun docenten. De interne structuur van de vragenlijst werd onderzocht met Principale Componenten Analyse (PCA) met varimax rotatie. In studie 2 beoordeelden geneeskunde-, tandheelkunde- en logopediestudenten (N= 501) hun docenten. Met confirmatoire factor analyse (OMG) werd de gevonden instrumentstructuur uit studie 1 geverifieerd.
Resultaten
In studie 1 vulden 463 studenten (68%) de vragenlijst in. De PCA leverde drie componenten op –bevorderen van zelfinzicht, stimuleren van zelfstandig leren en creëren van een veilig klimaat – die 41.7% van de variantie verklaarden. Verwijdering van items die op meer dan 1 component laadden en niet-significant ladende items liet de instrumentstructuur en de interpretatie van de schalen intact. De uiteindelijke lijst verklaarde 44.3% van de variantie en had een hoge interne consistentie met alpha’s van 0.95 voor de totale lijst en 0.91,0.86 en 0.86 voor de subschalen. In studie 2 vulden 501 studenten (63%) de vragenlijst in. De OMG bevestigde de originele structuur en verklaarde 53% van de variantie met alpha’s van 0.96 voor de totale lijst en 0.94,0.90 en 0.90 voor de subschalen.
Discussie
De instrumentstructuur sluit aan bij onderwijskundige leertheorieën die het belang van cognitieve, metacognitieve en affectieve onderwijsleerfuncties benadrukken voor leerprestaties van hoge kwaliteit. Tevens dekt het instrument die onderwijsaspecten die in de reflectieliteratuur worden aangemerkt als belangrijk voor het begeleiden en stimuleren van reflectieve processen, maar die nog niet eerder zo werden gecombineerd. De gevonden structuur biedt daarmee een theoretisch kader voor onderzoek en praktijk van onderwijs in reflectie. De repliceerbaarheid van de vragenlijststructuur, de aansluiting bij leertheorieën en dekking van onderwijsaspecten belangrijk voor onderwijs in reflectie ondersteunen de validiteit van het instrument ter beoordeling van docentactiviteiten.
References
1 Stern, D.T. 2006. Measuring Medical professionalism. Oxford University Press.
2 Schaub-de Jong MA, Cohen-Schotanus J, Dekker H, Verkerk MA. The role of peer meetings for professional development in health science education: a qualitative analysis of reflective essays. Adv Health Sci Educ 2008 [E-publication ahead of print].
Trefwoord:
Wijze van presentatie: Wetenschappelijke paper
Correspondentieadres:
Drs. M.A. Schaub- de Jong
Hanzehogeschool Academie voor gezondheidsstudies afdeling logopedie
Eyssoniusplein 18
9714 CE Groningen
m.a.de.jong@pl.hanze.nl