Key-note spreker Kees Vernooy deelt zijn bevindingen en successen graag met het werkveld. Tenslotte draait alles om het belang van de leerlingen: “Zij krijgen maar één kans!” Uit onderzoek blijkt, aldus Vernooy, dat de meeste
leesproblemen vooral kwaliteitsproblemen zijn. Kwaliteit van de leerkracht, de schoolleiding en van de inspectie. De kinderen die daar voornamelijk onder lijden, zijn de kinderen aan de onderkant van de samenleving.



Lezen is nodig om te functioneren Taal en lezen hebben een doorwerkende betekenis. Het onvoldoende kunnen lezen heeft ook effect op de prestaties op het gebied van rekenen en de andere vakken. Nederland heeft 1,5 miljoen laaggeletterde mensen! Dat zijn mensen die een eenvoudige tekst niet kunnen lezen. De inspectie heeft geconstateerd dat zelfs een kwart van de kinderen dat de basisschool verlaat, niet goed technisch kan lezen. Als een kind dat niet goed beheerst, kan het de aandacht ook niet op de inhoud richten. Uit alle internationale leesonderzoeken blijkt dat kinderen die niet goed kunnen lezen ernstige sociale problemen krijgen: lezen is nodig om later in de samenleving te kunnen functioneren. Als je niet kunt lezen, ben je maatschappelijk gehandicapt.

Rol van de pabo’s
“Er wordt veel tijd gemorst”, stelt Vernooy, “en daardoor komen de zwakke en gemiddelde kinderen onvoldoende
aan lezen toe. “Als kinderen thuis niet lezen, komt de ontwikkeling tot stilstand.” De kwaliteit van onderwijs
is vooral afhankelijk van de kwaliteit van de leerkracht. De Pabo zou een belangrijke bijdrage kunnen leveren
om hoog gekwalificeerde leerkrachten af te leveren. Nu is er nog niet altijd voldoende focus in de opleiding.
Grote schoolbesturen geven aan dat ze afgestudeerden de eerste tijd nog sterk moeten begeleiden. Maar ook voor
ervaren leerkrachten geldt dat er niet vanzelfsprekend de juiste focus is. “Nederlandse leerkrachten zijn van de
leerkrachten in de hele westerse wereld degenen die het minst aan nascholing doen. Wat de leerkracht niet weet,
doet hij niet, maar kinderen hebben maar één kans! Er zijn in ons land 145.000 kinderen die slecht onderwijs
krijgen! Die kinderen zijn de klos. Ze zijn levenslang gehandicapt.”

Pabo’s zouden veel kritischer moeten kijken naar wat de leerkracht nodig heeft om goed les te kunnen geven. De
school moet compenseren wat de ouders niet kunnen of nalaten. Een duidelijke consistente lijn is van belang,
waarbij gebruik gemaakt wordt van de verworvenheden en resultaten van onderzoek op dit terrein.

Onderwijskundig leiderschap onontbeerlijk
Eerste prioriteit is dat de leerkracht een professional is. Dat moet de continue aandacht van de schoolleiding
hebben. Sommige dingen kun je niet door ervaring leren. Daarvoor is scholing ten aanzien van de meest
recente inzichten van onderzoek op het gebied van taal n lezen noodzakelijk. Taal en lezen is cruciaal, vanwege
die doorwerkende factor. Daarnaast is onderwijskundig leiderschap van vitaal belang. Managen is niet voldoende.
“De schoolleiding moet verstand hebben van onderwijs, ze moeten weten wat werkt. De leiding moet zorgdragen
voor professionalisering van leraren en hen daarvoor faciliteiten bieden. De leerkracht is het kapitaal van de
school en heeft dergelijke impulsen nodig.” Dat hoeft niet per se veel te kosten; door slimme samenwerking is
veel te bereiken.

Conferentie op weg naar een excellente school
Een excellente school is een school die in staat is om alle kinderen goed te leren lezen. Een excellente school
kent geen excuuscultuur: met alle kinderen en kwalitatief goede leerkrachten is de milieukloof te overwinnen en is
er veel te bereiken. De schoolleiding speelt daarbij een belangrijke rol. Vernooy is daar duidelijk in: ”no mission,
no vision.” Voor de Pabo’s ligt er de taak om getalenteerde jongeren te interesseren voor het vak van leerkracht.
De studenten moeten zich ervan bewust zijn wat ze voor kinderen kunnen betekenen. Er is een duidelijk verband
tussen cognitief lees- en taalonderwijs, en de sociaalemotionele ontwikkeling. Uit alle internationale leesonderzoeken blijkt dat kinderen die niet goed kunnen lezen ernstige sociale problemen krijgen.

Klik hier voor de presentatie van Kees Vernooy.

Kees Vernooy noemde tijdens zijn presenatie verschillende onderzoeken en artikelen. Door hier te klikken komt u op de pagina, waar alle genoemde artikelen te vinden zijn.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Workshop: Opbrengstgericht werken op schooniveau

Opbrengstgericht werken op schoolniveau, workshop Kees Vernooy