Critical Friends in Action

​Het afgelopen jaar stond voor het lectoraat Ondernemen in Verandering in het teken van het opzetten, testen en doorontwikkelen van de Critical Friend methode. Deze aanpak heeft een vlucht genomen en is bijna rijp om losgelaten te worden in zowel de onderwijspraktijk van de Hanzehogeschool Groningen en het Alfa-college als in een bredere toepassing in de samenleving.

We blikken terug op het praktijkgerichte onderzoek dat het fundament vormt voor deze methode en de momenten waar het al zijn vruchten heeft afgeworpen. De Critical Friend methode is bij uitstek geschikt om ondernemende studenten verder te helpen met hun idee en met het nemen van regie, het past daarom uitstekend in het ondernemerschapsonderwijs van de Hanzehogeschool en het Alfa-college.

Ook het mkb en grote instellingen, zoals gemeenten, kunnen veel baat hebben bij critical friends. Gecertificeerde critical friends, onder meer studenten van de Hanzehogeschool en het Alfa-college, vormen dan een cruciale schakel in het oplossen van vraagstukken van een organisatie. De komende maanden worden partners en studenten van Hanzehogeschool en Alfa-college getraind en tegelijkertijd doet het lectoraat onderzoek voor verdere ontwikkeling van zowel de training als de toepassingsmethode.

Wat is een critical friend?

Een belangrijk aspect in de benadering door het lectoraat Ondernemen in Verandering van dr. Alexander Grit is het vinden van 'het onbekende' door uitdaging en avontuur. Serendipiteit speelt hier een rol. Neem bijvoorbeeld een startende ondernemer, die gaat samen met zijn kritische vrienden (en coach) een reis maken naar het onbekende: de niet gezochte oplossing voor zijn probleem. Daarnaast is de setting van cruciaal belang. Dit werd bijvoorbeeld al toegepast op de conferentie van het Marian van Os Centrum voor Ondernemerschap in mei 2018. Alexander Grit: 'De conferentie had bewust geen statische opstelling, maar juist gezellige zitjes die uitnodigen tot gesprek.' In het model van Grits lectoraat gaat het ook om een groep critical friends voor iemand 'in het midden van de cirkel': de uitgedaagde.

Bij de conferentie van het Marian van Os Centrum voor Ondernemerschap van de Hanzehogeschool Groningen werd in mei vorig jaar al geëxperimenteerd met de Critical Friend Methode van het lectoraat Ondernemen in Verandering van lector Alexander Grit.

Hoe wordt een critical friend opgeleid?

De ontwikkelstrategie is dat er een trainingssysteem is opgezet waarbij coaches en critical friends worden gecertificeerd en als ambassadeurs gaan functioneren. Zo hebben studenten van het Alfa-college op maandag 24 juni hun certificaat in ontvangst genomen na een training. Zij kregen eerst de theorie die gaat over lichte gemeenschappen, het belang van netwerken en gebruik maken van 'weak ties' en de manier van vragen stellen volgens de Appreciative Inquiry. Vervolgens gaan ze aan de slag in een Critical Friend Experience om een gevoel te krijgen bij de methode.

Studenten van het Alfa-college ontvangen hun Critical Friend certificaat na het volgen van de training.

Ontdekkingsstraten

De methode Critical Friend is geboren uit twee verschillende onderzoeken. Het eerste onderzoek vond plaats bij het project Ontdekkingsstraten van Future Proof Retail in Assen en Hardenberg. Hierbij werden studenten ingezet voor het aantrekkelijk maken van de binnenstad. De studenten kwamen met mooie voorstellen voor het aantrekkelijk maken van de binnenstad. In de praktijk bleken ze lastig uitvoerbaar te zijn. Hieruit kwam naar voren dat er behoefte was aan een duidelijk gestructureerde methode waarbij door middel van intensief contact tussen student en de binnenstad een geïntegreerd antwoord wordt gegeven. Volgens projectleider Eti de Vries worden de ideeën goed ontvangen en bij een volgend project moet goed gekeken worden naar hoe de plannen handen en voeten kunnen krijgen.

Kiemkracht

Het tweede onderzoek was bij Kiemkracht, een ondernemerschapsprogramma van het Alfa-college. Hier worden studentstarters ondersteund bij het opzetten van hun eigen bedrijf. De Critical Friends methode bleek een zeer efficiënte methode te zijn om de studentstarter te helpen bij het verkrijgen van een ander perspectief en het ontdekken van de mogelijkheden. Docent Jan-Daan Westhof: 'Critical Friends zijn een fantastisch middel om de student uit hun comfortzone te halen en hun gedachten, ambities en wensen te herordenen.'

 

Studentstarters worden geholpen met hun ideeën dankzij de inzet van critical friends

ICT project gemeente Groningen

Ook organisaties kunnen baat hebben bij de Critical Friend methode. Studenten en begeleiders kropen bijvoorbeeld in de huid van een critical friend om de gemeente Groningen verder te helpen met hun vraagstukken over digitalisering, communicatie met doelgroepen en het versterken van de service. Het doel van deze sessie was te onderzoeken hoe studenten het best voorbereid kunnen worden op de rol van critical friend. Daarnaast werd een analyse gemaakt van de meerwaarde voor de uitgedaagde. De critical friend methode is bij uitstek geschikt voor situaties waarbij vanuit een ondernemende houding in gemeenschappelijkheid gezocht wordt naar innovatieve antwoorden voor complexe vraagstukken.

Studentstarters (ook statushouders)

In het programma Vlucht Voorwaarts, om nieuwkomers in Assen verder te brengen, wordt ook gebruik gemaakt van de Critical Friend methode. Regie nemen staat centraal bij deze aanpak en nieuwkomers worden uitgedaagd om in actie te komen. Christian de Kraker richt zich in het project dan ook op de ondernemende houding van nieuwkomers richting activering en participatie. "Ik zie dat er meer nodig is om al die nieuwe Assenaren een goede plek, een goede toekomst te geven. Vlucht Voorwaarts werkt. Ook om de ondernemende houding van nieuwkomers te stimuleren, om ambitieuze statushouders sneller vooruit te helpen. Het zou goed zijn als dit systeem in meer gemeenten wordt uitgerold."

Internationaal project E-COOL

Het Europese Interreg project E-Cool gaat over regionaal beleid ontwikkelen voor het stimuleren van een ondernemende houding ('entrepreneurial mindset') van jongeren. Hanzehogeschool Groningen trekt hierin samen op met het Alfa-college en andere stakeholders om beleidsmakers in de regio en in de regio's van de internationale partners hiervoor handvatten te bieden. De Critical Friend methode wordt hierin gezien als best practice.

Passend bij de tijdsgeest

De Critical Friend methode past goed in de huidige tijdgeest waarin veel mogelijkheden zijn om te ontwikkelen. Het is belangrijk dat personen een juiste kring om zich heen verzamelen om doorleefde keuzes te maken. Termen als social entrepreneurship, female entrepreneurship, betekeniseconomie en inclusiviteit geven aan dat ondernemerschap verder gaat dan het aanmelden bij de KvK en een bankrekening openen. Critical friends passen bij deze gedachte om een ondernemende houding te stimuleren en te versterken. Het lectoraat gaat door met het verfijnen van de trainingen en het zoeken naar nieuwe toepassingen. Projectmanager Roland Klarenbeek is momenteel bezig met de ontwikkeling van een Critical Friend Program zodat de methode op een efficiënte en effectieve manier geïmplementeerd kan worden in het onderwijs, onderzoek en het werkveld.

Interesse?

De methode wordt regelmatig uitgevoerd en daarmee ook getest en doorontwikkeld bij verschillende doelgroepen en we zijn altijd op zoek naar mensen die daarin een rol willen vervullen (uitgedaagden, coaches, critical friends). Ben je geïnteresseerd, dan kun je contact opnemen met Roland Klarenbeek. Ga met ons mee op reis en sluit je aan bij de community Critical Friends in Action. Op www.hanze.nl/criticalfriends is meer informatie te vinden. Houd deze projectpagina in de gaten voor de ontwikkeling van de Critical Friend methode.

{{'ShareCounter_Share_Label' | i18n}}:
{{'LastModified_Dateformat' | i18n}} {{vm.newsItem.ModifiedDate | date:'longDate'}}

{{'AttachmentsWidget_Title' | i18n}}