Ruimte voor organisaties!

​Het lectoraat Facility Management heeft het afgelopen jaar meegewerkt aan het themanummer ’Ruimte voor organisaties’ van Tijdschrift M&O. Het themanummer laat zien hoe ruimte en organisatie met elkaar verweven zijn. Met veel casebeschrijvingen uit de praktijk, variërend van kantoor tot kerk en van luchthaven tot ziekenhuis.

​In het themanummer van het Tijdschrift M&O zijn elf bijdragen van zeer uitlopende auteurs en onderwerpen gebundeld. De interactie tussen praktijk en wetenschap helpt ons de aansluiting tussen ruimte en organisatie beter te begrijpen en problematiseren. Doel van dit themanummer is om meer inzicht te krijgen in a) de interactie tussen organisatie en ruimte en b) de rol die managers en architecten kunnen vervullen om de aansluiting tussen organisatie en ruimte te verbeteren. Het gaat in dit themanummer om cases te laten spreken, waarin qua proces en uitkomsten bijzondere dingen zijn gepresteerd. Met bijzonder bedoelen we: er is een ongewone creativiteit, onderlinge interactie en/of ruimte ontstaan. Bij het proces hebben we belangstelling voor de wijze waarop succesvolle processen zijn vormgegeven en worden beleefd door verschillenden beroepsbeoefenaren. Bij de uitkomsten gaat het bijvoorbeeld om de onvermoede mogelijkheden van professioneel werk die door ruimte gefaciliteerd c.q. uitgelokt worden.

Sioo face-to-face seminar over ruimte en organisaties
Op 3 november 2017 organiseert Sioo in Utrecht (Newtonlaan 209, 3584 BH Utrecht) een open bijeenkomst over 'Ruimte voor organisaties'. In de bijeenkomst staat centraal hoe gebouwen gebruikt worden als kader van organiseren en ondernemen. U bent van harte welkom. De toegang is gratis en opgave van deelname is niet nodig. Meer informatie vindt u op Sioo face-to-face seminar.

Het gebouw als habitat en habitus van organiseren
Mark Mobach, Jaco Rogier, Gerhard Smid

Ruimte vraagt steeds meer aandacht bij het managen van organisaties. Een gebouw kan een belangrijke toegevoegde waarde hebben, maar ook een afbreukrisico vormen. Een goed gekozen gebouw heeft een positief effect op de beleving van wie er binnenkomt en wie er werkt. Keuzes kunnen ook geheel verkeerd uitpakken - waarna het weer jaren duurt voordat er genoeg geld is om te verbouwen of te verhuizen. Hiermee behoort 'ruimte' tot de strategische agenda.

De paradox van bouwen en wonen
Luc Peters en Natalie Hofman

De architect Louis Sullivan verenigde het mooie en functionele in een ornament. Hij toonde echter ook aan dat het proces van bouwen en wonen niet vooraf vast te leggen is in de tijd. Het beweegt met de tijd mee, wat resulteert in tijdloze gebouwen. Om het proces toch hanteerbaar te maken, speelt de dialoog een belangrijke rol. Belangrijk daarbij zijn de gedachten van Martin Heidegger, waarin bouwen, wonen en denken aan elkaar gelijk worden gesteld.

Automatische optimalisering van ruimtegebruik. Een 'best practice'-methode
Michael May

In dit artikel wordt een nieuwe aanpak gepresenteerd voor geautomatiseerde optimalisatie van ruimtegebruik in grote vastgoedportefeuilles, op basis van nieuwe wiskundige modellen en procedures. De ontwikkelde software genereert varianten van ruimtetoewijzing en evalueert de kwaliteit hiervan op basis van criteria zoals reductie van ruimte, kosten, aantal benodigde bewegingen en/of communicatieverkeer. Op deze manier kan facilitymanagement waardevolle ruimte op een locatie vrijmaken en de ruimte op andere locaties efficiënter benutten.

Ruimte met een boodschap voor de menselijke geest
Michel Remery

Dit artikel staat stil bij de vraag of er een objectieve beleving van deze ruimte kan zijn, die onafhankelijk is van persoonlijke emoties of ervaringen. De architect en monnik Van der Laan ontwikkelde een getalkundige methode om te komen tot architectonische verhoudingen en een objectieve schoonheid. Voor Van der Laan was het van belang dat ieder gebouw een boodschap aan de geest afgeeft, onafhankelijk en zelfs ondergeschikt aan de lichamelijke ervaring van de ruimte.

Het hedendaagse kantoor. De praktijk en haar blinde vlekken
Jan Gerard Hoendervanger en Gerry Hofkamp

Het kantoor heeft in de afgelopen decennia een metamorfose ondergaan. Het heeft zich ontwikkeld tot een dynamisch knooppunt van fysieke en digitale interacties. Deze ontwikkeling roept nieuwe vragen op, die aandacht van managers vereisen. De auteurs nemen enkele daarvan onder de loep. De eerste betreft de afstemming tussen de fysieke en digitale werkomgeving. De tweede vraag richt zich op de mogelijke spanning tussen het kantoor als ontmoetingsplek en als plek voor individueel werk.

Ruimte voor kennisontwikkeling. Van sciencepark tot innovatiedistrict
Jacques van Dinteren, Paul Jansen en Nick Lettink

Moderne economieën worden gedragen door kennisontwikkeling en innovatie. Kennis is zo belangrijk, dat het leidt tot wereldomspannende netwerken. Toch blijft nabijheid van belang. Dat heeft geleid tot 'innovation areas'. Het blijkt dat men deze moet zien als onderdeel van een regio. Daarmee wordt de betekenis van de specifieke R&D-gebouwen niet ontkend, maar wordt duidelijk gemaakt dat dit voor innovatieve bedrijven en kennisinstellingen slechts een element is in een uitermate complex geheel.

De stad als gezonde microkosmos voor organisaties
Mark Mobach

Dit artikel beschrijft de stad als microkosmos voor organisaties. Het zoomt in op de relaties tussen de stad, de organisaties die erin zijn gehuisvest en de gezondheid van haar gebruikers. Het artikel opent met een historisch perspectief, om vervolgens te reflecteren op hedendaagse ontwikkelingen. Vervolgens zet de auteur uiteen hoe ruimtelijke interventies in steden en organisaties positieve invloed kunnen uitoefenen op de gezondheid van zowel werknemers als bewoners.

Meer ruimte voor winkelbeleving
Karel Jan Alsem en Johan de Jong

Het Nederlandse winkellandschap staat onder druk, onder andere door de groei van online verkopen. Veel retailers zien zich voor de moeilijke uitdaging gesteld om klanten te behouden en liefst te winnen. Recente literatuur laat zien dat het creëren van een optimale winkelbelevenis ('experience') daarbij cruciaal is. De auteurs presenteren een model waarmee managers systematisch tot de beste winkelexperience kunnen komen en illustreren dit aan de hand van de winkelketen Bruna.

 

Maatwerk in het publieke domein. De inrichting van stations en luchthavens
Mark van Hagen, Ad Pruyn en Hans Martens

Omgevingspsychologie en 'evidence-based design' staan bij Schiphol en de Nederlandse Spoorwegen centraal bij het ontwerp, beheer en onderhoud van luchthaven en stations. Kern van de aanpak is het sturen op de gewenste emoties die reizigers op deze plekken ervaren. De aanpak is gebaseerd op theoretische inzichten en concepten, die worden vertaald naar een praktische invulling. De klant staat centraal in beide organisaties, wat betekent dat meetinstrumenten zijn ontwikkeld voor feedback over de gerealiseerde kwaliteit.

Wat maakt een ziekenhuis een 'goed' ziekenhuis?
Milee Herweijer, Jan Bouwhuis, Monique Hillebrand, Jan van der Leij en Roos Pals

Dit artikel gaat over de invloed van 'evidence-based design' en het proces op de realisatie van een ziekenhuisomgeving. Besproken worden belangrijke fysiek-ruimtelijke elementen die een positief effect hebben op de gezondheid en het welbevinden van patiënten. Van twee ziekenhuizen wordt verteld wat de rol van het ontwerpproces was bij het tot stand komen van het uiteindelijke resultaat. Meer samenwerken en een sterkere rol van de opdrachtgever, die de kwaliteit bewaakt in het ontwerpproces, blijken kritische succesfactoren.

Ruimte en meervoudige waardecreatie voor organisaties
Mark Mobach, Jaco Rogier, Gerhard Smid

Dit artikel kijkt terug op de rijke schakering aan perspectieven, benaderingen, aggregatieniveaus en casussen die in het themanummer 'Ruimte voor organisaties' aan de orde zijn gekomen. Het legt de nadruk op het verder ontwikkelen van het perspectief van meervoudige waardecreatie, aan de hand van vragen als: wat betekent dit voor onderwijs en voor managers? Waar staat de organisatie, bedrijfskundig gezien? En welk ontwerp van werkprocessen hoort daarbij?

Voor vragen kunt u contact opnemen met Mark Mobach: m.p.mobach@pl.hanze.nl

 

{{'ShareCounter_Share_Label' | i18n}}:
{{'LastModified_Dateformat' | i18n}} {{vm.newsItem.ModifiedDate | date:'longDate'}}

{{'AttachmentsWidget_Title' | i18n}}