Paviljoen ROAM wint European Circular Economy Award

Het circulaire paviljoen ROAM, gebouwd door studenten van de Hanze en het Alfa-college, is uitgeroepen tot winnaar van de EDA Circular Economy in Construction Award. Het gebouw aan de Zernikelaan, voor negentig procent gemaakt van circulaire materialen, wordt onder meer gebruikt als expositieruimte en als ontmoetingsplek.

Tekst: Jan Willem Kerssies 
Foto gebouw: Piet Zijlstra 

Stan Herder (Hanze) en George Maxi (Alfa College) namen in Dublin de award namens het volledige studententeam in ontvangst. De award, speciaal voor studenten, is een initiatief van de European Demolition Association (EDA) en is bedoeld om innovatie in sloop, sanering en recycling te stimuleren. De prijs benadrukt de cruciale rol van de circulaire economie in de bouwsector en moet tegelijkertijd de volgende generatie professionals stimuleren om met het thema aan de slag te gaan.

Het project was unaniem als winnaar aangewezen tijdens de Nederlandse finale. De jury, onder leiding van Jacqueline Cramer, prees toen vooral de synergie tussen de verschillende onderwijsniveaus en de praktische toepasbaarheid van het project. Cramer: "De samenwerking tussen hbo en mbo, tussen denken en doen, en het feit dat het project de hele keten beslaat, van circulaire sloop naar nieuwe toepassing binnen de kringloop, maakt dit een sterk en inspirerend voorbeeld."

Van het prijzengeld wordt een activiteit georganiseerd voor het volledige studententeam, als dank voor hun bijdrage aan dit succesvolle project van BuildinG, Kenniscentrum NoorderRuimte en de opleiding Built Environment.

Vloer uit de tabaksfabriek

De architect van het gebouw is docent-onderzoeker en architect Pieter Omlo. Piet Zijlstra begeleidde vanuit de Hanze studenten bij de bouw van ROAM. “Zoals je kunt zien zijn we nu bezig met het leggen van de vloer”, vertelde Zijlstra twee dagen voor de opening in februari 2025. “Deze vloer komt uit de Niemeyer Tabaksfabriek in Groningen en is door studenten zelf gedemonteerd. Dat was nog best een lastig klusje omdat er veel spijkers in het houten parket zaten.” Het hele gebouw bestaat voor negentig procent uit circulaire materialen. Zijlstra: “De wanden komen van twee verschillende locaties. We hebben een houten gebouw op de campus bij BuildinG gedemonteerd en materialen gebruikt van een gebouwtje van het Alfa College. Studenten hebben een materialenpaspoort en een scan gemaakt van alle materialen. Vervolgens zijn de gebouwen gedemonteerd en opnieuw opgebouwd aan de Zernikelaan. De houten vlonder om het gebouw is geschonken door het bedrijf De Boer en De Groot en afkomstig van het project Rijkssteigers in Marken.” 
 
De naam ROAM is niet toevallig gekozen en heeft een dubbele betekenis. “Het gebouw fungeert als een venster naar de innovaties van de wereld van morgen. In het Gronings noemen we een venster roam. Als je het op zijn Engels uitspreekt dan betekent roam rondzwerven, dus de vrijheid om een kijkje te nemen en je te laten inspireren door nieuwe ideeën”, aldus Zijlstra. 

Vijftien plantensoorten 

Op het groene dak van ROAM groeien vijftien plantensoorten. Regenwater wordt gebruikt om de plantjes water te geven. Er is bewust gekozen voor een verscheidenheid aan soorten, vertelt Zijlstra. “Naast dat het goed is voor de biodiversiteit, willen we dat er in ieder jaargetijde plantjes in bloei staan. Het gebouw heeft zo altijd een mooi aangezicht.” Een ander bijzonder element is de groene wand bestaande uit klimplanten. “Het gaat om een eerste uitvoering en naast de planten heeft de wand een zonnepaneel. De energie die we hiermee opwekken gebruiken we om een waterpompje te laten draaien. Het pompje zorgt voor de toevoer van water naar de planten.” 
 
Zijlstra geeft aan dat door middel van metingen verschillende zaken onderzocht worden. “Voor het dak gebruiken we 18 centimeter dik isolatiemateriaal van hennep. We willen natuurlijk weten of het isolatiemateriaal en de groene daken en wanden helpen om het gebouw koel te houden in de zomer. Daarnaast onderzoeken we ook hoe bezoekers zelf het gebouw ervaren. We maken in het gebouw bewust geen gebruik van bekleding om het een authentieke belevenis te geven. We zijn heel benieuwd hoe gebruikers dit zelf ervaren.” 

Ontmoetingsplaats 

ROAM is niet alleen een expositieruimte voor Minervastudenten. Het kan in de toekomst ook gebruikt worden als vergadermogelijkheid. “Daarnaast vinden we het heel belangrijk dat bedrijven op de campus zich welkom voelen om te komen buurten. We hopen dat er door het gebouw samenwerkingen ontstaan tussen bedrijfsleven, onderzoek en het onderwijs en dat bezoekers onderling kennis uitwisselen. We willen in de toekomst nog drie van deze circulaire gebouwtjes plaatsen langs de Zernikelaan”, aldus Zijlstra.  

Van elkaar leren 

Wouter Posthumus zit in zijn vierde jaar van de opleiding Built Environment. Hij vertelt over ROAM: “Studenten zijn een jaar lang bezig geweest met het ontwerp en we zijn nu een half jaar aan het bouwen. Het is mooi om te zien dat er van verschillende gebouwen één nieuw gebouw gemaakt is. Het was ook heel fijn om samen te werken met studenten van het Alfa College. Wij hebben theoretische kennis over ontwerpen, mbo’ers zijn sterk in het nadenken over de praktische kant. Dus is het haalbaar wat wij hebben bedacht? ROAM is een goed project om van elkaar te leren.” George Maxi volgt de opleiding Middenkaderfunctionaris bouw aan het Alfa College. Hij zegt over de circulaire showcase: “Ik vind het bijzonder dat het geen simpel rechthoekig gebouw is geworden en je leert veel tijdens de uitvoeringsfase. Sommige werkzaamheden zijn ingewikkelder dan vooraf bedacht. Omdat het dak een bijzondere vorm heeft, moeten bijvoorbeeld niet alle wanden dezelfde hoogte hebben. Zo blijf je steeds nadenken in oplossingen. De samenwerking met hbo’ers is echt leuk. We hebben allemaal specifieke kennis en het is mooi om tijdens de bouw van elkaar te leren.”