'We hebben besloten dat ouders altijd goed voor kinderen zijn, maar dat is zeker niet het geval'

Student Vormgeving Emma Vos won tijdens de opening hogeschooljaar de Hannie Schaftprijs. Emma heeft een interactieve installatie ontworpen die emotionele verwaarlozing binnen ouder-kindrelaties voelbaar en ervaarbaar maakt voor bezoekers. “We hebben besloten dat ouders altijd goed voor kinderen zijn, maar dat is zeker niet het geval.”

Tekst: Jan Willem Kerssies

“Emma heeft op technisch zeer knappe wijze een abstract en pijnlijk onderwerp vertaald naar een tastbare, artistieke installatie. Het project is geworteld in psychologische theorieën en persoonlijke ervaringen, waarbij het gemis van wat geen fysieke sporen achterlaat voelbaar wordt gemaakt”, staat in het juryrapport. De interactieve installatie was het afstudeerproject van Emma. Ze vertelt over het ontstaan van het idee: “Ik heb een tijd geen contact gehad met mijn ouders. Je krijgt dan veel reacties van mensen die zich daarover verbazen. Hoe kun je nou geen contact hebben met je ouders, zeiden ze soms. Zonder dat ze de context kende. Als het over ouders gaat vindt iedereen er wat van. Er zijn veel meer mensen die ermee te maken hebben, dus ik vond dat het onderwerp meer aandacht verdiende. Dat bleek ook terecht, gezien het aantal reacties achteraf. We hebben besloten dat ouders altijd goed voor kinderen zijn, maar dat is zeker niet het geval.” 

Witte kinderkamer

Emma’s afstudeerproject was te zien tijdens de Graduation Show van Academie Minerva. Ze vertelt over het ontwerp: “Ik ontwierp een witte kinderkamer. De kleur wit is bewust gekozen om het klinische en koude uit te stralen van emotionele verwaarlozing. De kamer bestond uit verschillende onderdelen. Bij binnenkomst ging er een oude telefoon rinkelen. De bezoeker kreeg eerst een uitleg over mijn afstudeerproject en vervolgens een keuzemenu. Je kon kiezen om bijvoorbeeld je eigen verhaal te doen of een verhaal van een ander terug te luisteren. Ik wilde op deze manier mensen een stem geven die ze nooit hebben gehad. Daarnaast kon je een wii-game spelen. Dit spelletje programmeerde ik zo dat je niet kon winnen. Ik wilde hiermee het gevoel oproepen dat het niet aan kinderen ligt, maar aan het systeem. Op het bed stond een grote knuffelbeer genaamd Berend. In de teddybeer bouwde ik een skelet zodat de armen konden bewegen. Zo kon Berend knuffels geven. De knuffelbeer was fysiek aanwezig, maar emotioneel niet. Net als ouders soms. In de kamer lag ook lego gemaakt met een 3D-printer, maar de stukjes pasten niet goed in elkaar. Als je met de steentjes iets wilde bouwen, viel de constructie steeds om. Ik wilde hiermee aangeven dat je soms niet de juiste bouwstenen meekrijgt van huize uit.” 

Overweldigende reacties

Emma ontving overweldigende reacties tijdens de Graduation Show. “Soms moesten mensen die binnenkwamen even weg uit de ruimte, omdat het te veel werd. Ik voerde veel goede gesprekken tijdens de Graduation Show. Zo sprak ik een vader die geen contact meer had met zijn dochter. Hij was benieuwd hoe een kind dit ervaart. Vooraf had ik het gevoel dat mensen mij niet begrepen, maar dat is dus helemaal niet zo. Mijn afstudeerproject geeft herkenning en erkenning, maar dat heb ik ook teruggekregen van bezoekers. Mijn ouders, waar ik inmiddels weer contact mee heb, zijn twee keer langs geweest. Ze gingen verder niet op het onderwerp in, ze waren vooral heel trots dat ik met een 10 en 9,5 ben afgestudeerd. Mijn vader zei tegen één van mijn vrienden dat hij geen idee had waar het idee vandaan kwam. Dat klinkt misschien wat hard, maar ik had deze reactie wel verwacht. Ik heb mij erbij neergelegd dat dit is wat het is.” 

Nieuw project

Emma had niet verwacht om te Hannie Schaftprijs in de wacht te slepen. “Ik was al blij dat ik bij de laatste drie zat, ik had echt niet verwacht dat ik zou winnen.” Emma ontvangt als winnaar van de Hannie Schaftprijs tweeduizend euro. “Ik weet nog niet wat ik met het geld ga doen. Het gaat zeker onderdeel zijn van een nieuw project. Ik ben net begonnen met de master Media, Art, Design & Technology aan het Frank Mohr Institute. Ik moet nog even een nieuw project bedenken waar ik het geld voor ga gebruiken.”

Lees ook: Opening hogeschooljaar: samen kom je verder