Met ex-tbs’ers naar de sportschool

De opleiding Voeding & Diëtetiek is breder dan de meeste mensen denken. Noah Struwe (25), vierdejaars student, bewijst dat in de praktijk. Voor zijn leefstijlcoachingsemester deed hij een project bij een woongroep van Lentis (voorheen Mesdag) waar ex-tbs-patiënten wonen. Dit jaar doet hij een onderzoeksstage bij het UMCG.

Tekst: Annemiek Boezeman - Vliegende typ 

Waar deed je jouw leefstijlcoachingproject, en met wie?
"Van februari tot juni werkte ik samen met drie medestudenten aan een project bij een woongroep waar voormalige tbs-patiënten begeleid wonen en werken aan hun terugkeer in de maatschappij. Het was een project op het gebied van leefstijlcoaching, dus we moesten een echte leefstijlinterventie opzetten en deels uitvoeren. De eerste helft van het semester waren we er één dag per week, daarna twee. Ik heb een paar klasgenoten meegevraagd, want het leek me een hele interessante plek."

Jullie kregen carte blanche. Hoe pakten jullie dat aan?
"De begeleiders zeiden: kijk maar wat jullie voor ons kunnen betekenen. We kregen geen kant-en-klare opdracht, alleen het advies om in kleine stappen te denken. Dus zochten we eerst gewoon laagdrempelig contact. We wandelden, tafeltennisten in de achtertuin, deden een spelletje, gingen met ze naar de supermarkt en kookten samen. En met een paar bewoners gingen we naar de sportschool. Een medestudent en ik zijn allebei fitnessinstructeur, dus dat sloot mooi aan."

Hoe zag de leefstijlinterventie er vervolgens uit?
"In alle activiteiten die we deden, zat een link met voeding en leefstijl. We zagen dat veel bewoners overdag nauwelijks eten en veel energiedrank drinken. Ze in één keer laten overstappen op bijvoorbeeld koffie werkt niet, dus bedachten we een mini-interventie. We lieten ze verschillende energiedranken blind proeven, die stiekem allemaal suikervrij waren. De deelnemers waren verbaasd en ontdekten dat zonder suiker niet per se vies is. Voor de eetmomenten hebben we een poster over verzadiging gemaakt en in elke woonkamer opgehangen: wanneer zit je vol, en wanneer te vol?”

Jullie werkten met ex-tbs-patiënten. Niet de eerste doelgroep waar je aan denkt bij deze opleiding. Waarom trok juist deze doelgroep?
“Deze mensen worden vaak weggeschreven, alsof ze geen tweede kans verdienen. Er rust veel stigma op. Mensen denken al snel dat ze gevaarlijk en eng zijn en willen er daarom niets mee te maken hebben. Ik wilde ze juist van dichtbij meemaken, want deze doelgroep is bij uitstek gebaat bij een gezonde leefstijl. Mijn klasgenoten twijfelden eerst of het wel leuk zou zijn, maar uiteindelijk vonden ze het geweldig. Het bleken gewoon hele leuke gasten.”

Was er een moment waarop je dacht: hiervoor doe ik het?
"Als afsluiting lukte het om een aantal mannen mee te krijgen naar een BMX-les. Dat was hartstikke leuk. Maar wat me vooral bijblijft, is dat ze na een tijdje uit zichzelf naar ons toe kwamen. Dan vroegen ze: staat er nog wat op de planning vandaag? Gaan we nog iets doen? Van de twaalf bewoners hadden we een vaste club van vijf, zes die altijd meededen. Je merkte gewoon dat ze onze aanwezigheid waardeerden."

Wat heb je hier geleerd wat je in de collegezaal niet leert?
"Dat blijvende verandering bij deze doelgroep echt lastig is, en dat je in hele kleine stapjes moet denken. En vooral: hoe je aansluit bij iemands leefwereld. Dat leer je alleen door het te doen. Bij deze mannen speelt vaak ook een licht verstandelijke beperking, dus pure kennisoverdracht werkt niet. Je moet het laten zien en voorleven."

Je loopt straks stage bij het UMCG. Wat ga je daar doen?
"Een onderzoeksstage bij het Universitair Centrum Psychiatrie, gericht op sarcopenie - verlies van spierkracht en spiermassa - bij mensen met angst- en depressieklachten. Ik ga veel metingen doen, zoals huidplooi- en lichaamssamenstellingsmetingen, en mijn bevindingen verwerken in verslagen. Het mentale en het lichamelijke komen daar mooi samen. Dat vind ik interessant."

Waar wil je uiteindelijk naartoe?
"Ik wil werken met jongeren die even zijn vastgelopen, bijvoorbeeld door een verslaving, aanraking met justitie of een moeilijke thuissituatie. Vanuit mijn persoonlijke ervaringen denk ik dat je deze groep kunt ondersteunen door middel van voeding en leefstijl. Ik heb een idee om bij Elker, waar ik zelf huisbuddy ben, een leefstijlgroep op te zetten en te onderzoeken wat dat met de jongeren doet: slaat het aan? Wat hebben ze nodig? Ik weet uit eigen ervaring dat leefstijl werkt. Dat wil ik doorgeven.”