Climatecafé RiverScan: Samenwerken aan duurzame oplossingen voor rivieruitdagingen

Al meer dan zeven jaar organiseert de Hanze, in samenwerking met Hogeschool Rotterdam en de San Carlos Universiteit, het Climatecafé RiverScan. Tijdens dit project werken we samen met de lokale bevolking aan oplossingen voor uitdagingen rondom rivieren, zoals overstromingen, afvalproblematiek en waterkwaliteit

Vanwege de complexiteit van deze problematiek groeit het aantal deelnemers en disciplines elk jaar. Dit jaar deden naast technische opleidingen (architectuur en civiele techniek) ook sociale studies zoals Lifestyle Improvement (psychologie, politieke studies, wetgeving en sociologie) en financiële studies (Business Administration) mee om de kosten en baten van mogelijke oplossingen te waarderen.

In totaal namen dit jaar 600 studenten en docenten deel, van wie zeven uit Nederland. De vijf deelnemers uit Groningen (Anna, Jurre, Julian, Kevin en Jens) voerden veldonderzoek uit en organiseerden workshops om de lokale problematiek tot in detail te analyseren. Hun motto: Analyse, Ambitie en Actie.

Student Built Environment Anne Hulzebos:

"Vrijwilligerswerk op de Filipijnen is een once-in-a-lifetime ervaring. Door samen met studenten en de gastvrije bevolking te werken aan klimaatadaptieve oplossingen tegen overstromingen, doe ik kennis op die ik mijn hele verdere loopbaan in Nederland kan inzetten."

Indringende verhalen uit de wijken
In diverse wijken spraken we bewoners die slechts enkele maanden geleden, een herinnering die nog vers in het geheugen ligt, om vijf uur ’s ochtends wakker werden in huizen waar de begane grond al volledig onder water stond, zonder uitweg.
Eén man verloor zijn huis, zijn vrouw en zijn kinderen; zij werden door de rivier weggestroomd. Het zijn deze verhalen die ons diep raken. De emoties van verlies, woede en machteloosheid laten niemand onberoerd.

Een integrale aanpak is noodzakelijk
Het is duidelijk dat er geen eenvoudige oplossing is en dat niet één discipline dit probleem kan oplossen. Een effectieve aanpak vereist een combinatie van sociale en technische maatregelen. Oplossingsrichtingen variëren van technische early warning systems tot strategische ruimtelijke ordening, governance, wetswijzigingen en betere hulpverlening, en dat in een wereld waar barrières zoals een gebrek aan budget, ruimte en kennis overheersen.

Kennis delen en mensen horen
Climatecafé RiverScan deelt kennis, biedt voedselhulp en zorgt dat mensen worden gehoord. We vragen aandacht voor deze problematiek tijdens congresdagen, waarbij hoogwaardigheidsbekleders zoals Mayor Nestor Dionson van Cebu City (de tweede stad van de Filipijnen) aanwezig waren. Zelf leren we ook veel; zaken die voor ons vanzelfsprekend lijken, zijn dat hier absoluut niet. We wisselen kennis uit: de bewoners vertellen waarom zij zo dicht bij de gevaarlijke rivier leven en wij vertellen over ons leven onder de zeespiegel en over nature-based solutions.

We leven anders maar delen dezelfde wereld. Elke student keert hierdoor met een ander perspectief terug naar huis.

Dankbaarheid en concrete oplossingen
We zijn vooral dankbaar dat we dit mogen meemaken; het besef dat niet alles vanzelfsprekend is, is groot. Hoewel er voor een ‘wicked problem’ als dit geen simpele oplossing bestaat, komen er door de dialoog tussen verschillende disciplines toch concrete resultaten naar voren. In groepen werken de studenten aan oplossingen die voldoen aan criteria zoals innovatie, lage kosten en onderhoud, en het gebruik van lokale kennis en circulaire materialen.

Climatecafé is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van alle universiteiten en Erasmus