Verbinding tussen onderzoek, onderwijs en praktijk in de zorg rondom ziekenhuis­opnames

Wie fitter een operatie ingaat, herstelt daarna vaak sneller. Toch is trainen vooraf niet voor iedereen makkelijk. Ziekenhuis Nij Smellinghe en de Hanze onderzoeken hoe patiënten zich beter kunnen voorbereiden op een operatie. Een van de manieren waarop ze dat doen, is met onderzoek naar mobiele spierechografie. Met dit apparaat kunnen zorgprofessionals de conditie van spieren meten. Zo krijgen patiënten gerichtere begeleiding en zien ze ook of training effect heeft. MBRT-studenten spelen een grote rol in het onderzoek: zij testen de techniek eerst op school en daarna in de praktijk. Met inmiddels de eerste veelbelovende resultaten.

De voorbereiding op een operatie, ook wel prehabilitatie, vraagt om goede samenwerking tussen onderzoek, onderwijs en praktijk. Dat loopt onder meer via Geert van der Sluis. Hij is bijzonder lector aan de Hanze en programmamanager Onderzoek & Innovatie in het ziekenhuis Nij Smellinghe. Via hem kwam Annemieke van der Heij-Meijer, hogeschooldocent onderzoek aan de Hanze-opleiding MBRT, in contact met Nij Smellinghe. Samen verbinden ze onderzoek, onderwijs en praktijk rond het inzetten van mobiele spierechografie.

Onderzoeken op het Wiebenga en in het ziekenhuis

Studenten voeren het onderzoek naar mobiele echografie in tweetallen uit. Eerst onderzoeken zij op een Hanze-locatie of de metingen betrouwbaar zijn. Daarna wordt in het ziekenhuis gekeken of dat in de praktijk ook lukt. “Het is mooi als we betrouwbaar kunnen meten,” zegt Van der Heij-Meijer. “Maar als dat in de praktijk niet lukt vanwege een praktische reden, wat heb je er dan aan?” Daarom onderzoekt een volgend tweetal of het in ziekenhuis Nij Smellinghe net zo goed werkt.

In de praktijk gaan dingen namelijk soms net even anders. “Waar studenten op school in korte tijd veel metingen kunnen doen, lukt dat in het ziekenhuis niet. De studenten waren ineens afhankelijk van wanneer een patiënt kwam en of de fysiotherapeut iemand in staat achtte om nog een extra test te doen.” Ook andere praktische omstandigheden spelen mee. “Op school regel je een rustige ruimte en ideale omstandigheden. In het ziekenhuis moet je soms werken in een behandelkamer die niet perfect is ingericht. En ook een patiënt kan niet altijd precies bewegen zoals het protocol voorschrijft.”

Maar iedereen leert daarvan zegt Van der Heij-Meijer. Studenten ontdekken wat onderzoek in de praktijk betekent: meebewegen, plannen aanpassen en samenwerken met andere zorgprofessionals. En onderzoekers leren weer aan welke eisen mobiele spierechografie in de praktijk moet voldoen.

Enthousiaste reacties vanuit professionals en studenten

Volgens Van der Heij valt of staat het onderzoek met de bereidheid van zorgprofessionals in het ziekenhuis. Want meewerken aan studentonderzoek betekent soms ook extra werk. “Dat lukt alleen als je laat zien wat de meerwaarde kan zijn voor hun werk en voor de patiënt.”

En dat lukt. Studenten presenteerden hun bevindingen op de afdeling en kregen enthousiaste reacties.

“Studenten kunnen zo hun beroep, dat in het ziekenhuis vaak minder zichtbaar is, laten zien aan andere professionals. En ze ervaren dat ze daadwerkelijk iets bijdragen. Dat vonden ze erg leuk.”

Een samenwerking die werkt

“Zo’n samenwerking lukt niet overal zo goed hoor,” zegt Van der Heij-Meijer. “Het vergt echt een lange adem om die verbinding op te bouwen.”

Waarom lukt het hier dan wel? Volgens Van der Heij-Meijer vraagt het tijd en betrokken mensen. “We hebben bij Nij Smellinghe een afdeling gevonden die openstaat voor studenten en graag bij het onderwijs betrokken wil zijn.” En binnen de opleiding MBRT krijgt Van der Heij-Meijer tijd voor onderzoek. Die combinatie maakt het mogelijk om onderwijs, onderzoek en praktijk structureel te verbinden.

Veranderingen in het onderwijs en onderzoek

De samenwerking werkt door in het onderwijs. In het voorjaar start een interprofessionele keuzemodule rond prehabilitatie en point-of-care-technologie in Nij Smellinghe. Hanze-studenten van verschillende opleidingen volgen samen onderwijs en doen gezamenlijk onderzoek. Samenwerken in multidisciplinaire teams, precies zoals later in hun werk. “Een verpleegkundestudent kan dan ook een keer zien waar dat afgenomen buisje bloed naartoe gaat. En de labstudent ziet: dit is er gaande met die patiënt en dit gebeurt er met mijn labresultaten.” 

Ook het onderzoek krijgt een vervolg. Van der Heij-Meijer en Van der Sluis dienden een subsidieaanvraag in, en met succes. “Dat is een promotietraject geworden dat we nu net gestart zijn.”

Promotieonderzoeker Desi Wieman onderzoekt of mobiele spierechografie kan helpen voorspellen welke patiënten baat hebben bij prehabilitatie. Daarmee kan in de toekomst gerichter worden bepaald wie extra begeleiding nodig heeft voor een operatie.

Samen verder werken aan de zorg in de regio

De komende tijd werken Nij Smellinghe en de Hanze verder aan het versterken van de kwaliteit van zorg in de regio. Studenten, onderzoekers en zorgprofessionals blijven daarin samen optrekken. Op 18 maart wordt daar verder over doorgepraat tijdens het symposium ‘Samen leren, samen vernieuwen’. Ook aansluiten of meer informatie?

Klik op deze link