Wat moeders echt helpt: studenten doen onderzoek met impact

Studenten Social Work doen praktijkgericht onderzoek binnen de innovatiewerkplaats Intergenerationele (armoede)vraagstukken. Samen met professionals en gezinnen leveren zij inzichten en concrete handvatten om generatiearmoede te doorbreken. In dit artikel vertellen Emma, Hanne en Noah over hun onderzoek voor 'Moeders van'.

In de Drents-Groningse Veenkoloniën leven naar schatting 14.000 gezinnen al generaties lang in armoede. Binnen de innovatiewerkplaats Intergenerationele (Armoede)vraagstukken werken studenten, professionals en onderzoekers samen met de Alliantie van Kracht aan het doorbreken van deze vicieuze cirkel. Hun interventies sluiten goed aan bij de leefwereld van de moeders en kinderen.

In dit lerende netwerk doen studenten impactonderzoek naar projecten van de Alliantie van Kracht. Hieronder vertellen Hanne Masseling en Emma van Oosten (vierdejaars Social Work, Hanze) en Noah Zwiers (vierdejaars Social Work, Hogeschool Windesheim) over hun onderzoek voor Moeders van.

Hanne en Emma onderzochten wat moeders als helpend ervaren in de begeleiding van Moeders van en hoe deze ondersteuning bijdraagt aan hun economisch, sociaal, cultureel, pedagogisch en mentaal kapitaal. Zij voerden tien diepte-interviews met moeders, deden literatuuronderzoek en spraken met professionals. Hanne: ‘Uit ons onderzoek bleek dat de kracht van Moeders van'' vooral ligt in de persoonlijke, gelijkwaardige en brede ondersteuning. Op basis van onze bevindingen ontwikkelden we een presentatie voor beleidsmakers en een stappenplan voor medewerkers en stagiaires om de cyclus van kwaliteitszorg goed te blijven uitvoeren.’

Noah deed vergelijkbaar onderzoek bij 'Moeders van Hoogeveen en De Wolden', waar zij zeven moeders interviewde. Het netwerk rondom moeders die elkaar versterken, het sociaal kapitaal, bleek ook hier van grote meerwaarde te zijn. Noah: ‘Veel steun komt uit de begeleiding van Moeders van, maar deze stopt wanneer het kind ongeveer 2,5 jaar is.’

Om duurzame steun te bevorderen ontwikkelde Noah een interventie waarbij professionals eerst het netwerk van moeders in kaart brengen en moeders vervolgens aan elkaar koppelen als Moeder Maatjes, zodat blijvende sociale relaties ontstaan.

Samenwerking studenten, professionals en praktijk

De samenwerking tussen studenten, professionals en Moeders van was zorgvuldig en praktisch ingericht. Korte lijnen tussen studenten, opdrachtgever, praktijkbegeleiders en de docent-onderzoeker van het lectoraat Jeugd, Educatie & Samenleving zorgden voor een goede afstemming. De werving en planning van interviews verliep via professionals die de moeders al kenden. De studenten waren veel aanwezig op de locaties, en door hun respectvolle houding ontstonden er mooie open gesprekken. 

Emma: “Door korte lijnen en vaste contactmomenten konden we theorie, praktijk en ervaringen van moeders continu met elkaar verbinden.”

Impact van studenten op het onderzoek

De studenten leverden zowel inhoudelijke kennis als concrete producten op. Omdat er binnen de noordelijke locaties van Moeders van nog geen kwalitatief onderzoek naar ervaringen van moeders was, vulden zij een belangrijke leemte. En van de belangrijkste onderzoeksresultaten was dat moeders vooral de persoonlijke, gelijkwaardige en laagdrempelige begeleiding als helpend ervaren. Dit draagt bij aan meer overzicht, minder stress, een sterker netwerk en meer zelfvertrouwen. Deze inzichten zijn vertaald naar een presentatie voor beleidsmakers en professionals en een jaarlijks herhaalbaar evaluatiestappenplan met interviewvragen en analysemethode. Daarnaast is een eerste aanzet gegeven tot een interventie gericht op het versterken van het sociaal kapitaal door moeders met elkaar te verbinden.

Opbrengsten en borging binnen de Alliantie van Kracht

Binnen de Alliantie van Kracht worden de opbrengsten geborgd en ingezet in regionaal onderzoek en beleidsontwikkeling. De resultaten worden gedeeld met gemeenten en samenwerkingspartners en vormen de basis voor een doorlopende onderzoekscyclus, waarin toekomstige studenten en stagiaires blijven bijdragen aan actuele inzichten en duurzame versterking van gezinnen.

Dit onderzoek laat zien hoe samenwerkend leren met het werkveld leidt tot betekenisvolle, beroepsrelevante kennis. Door op te trekken met professionals en moeders en kinderen ontwikkelen studenten hun professionele identiteit waarin zij blijvend kunnen bijdragen aan het duurzaam doorbreken van armoede.