GrowVR: platform dat therapeuten ondersteunt bij cognitieve gedragstherapie

Onderzoeksproject

Steeds meer mensen in Nederland hebben een angststoornis. Cognitieve gedragstherapie (CGT) werkt goed, maar kost behandelaren veel tijd. Met virtual reality kunnen cliënten veilig oefenen met situaties die angst oproepen. In GrowVR ontwikkelen VRelax, het UMCG en de Hanze samen een VR-platform dat therapeuten ondersteunt bij CGT.

In tien jaar tijd steeg het aantal volwassenen met een angst- of dwangstoornis met ongeveer 50% naar meer dan 1,5 miljoen. Cognitieve gedragstherapie (CGT), en vooral exposuretherapie, is een bewezen effectieve behandeling. Die behandeling kost behandelaren wel veel tijd en is in de praktijk lastig te organiseren. Tegelijk heeft de ggz te maken met lange wachttijden. Met virtual reality (VR) kunnen oefensituaties realistisch en gecontroleerd worden nagebootst, maar in de dagelijkse ggz-praktijk gebeurt dat nog weinig.

In het project GrowVR ontwikkelen, testen en valoriseren VRelax, het UMCG en de Hanze samen een VR-platform dat therapeuten ondersteunt bij CGT.

GrowVR wil de kloof verkleinen tussen wetenschappelijke kennis over effectieve CGT en de dagelijkse ggz-praktijk. Bestaande VR-toepassingen werken vaak met vaste scenario’s. In GrowVR houdt de therapeut zelf de regie: avatars, virtuele omgevingen en interacties zijn af te stemmen op het behandelplan, het niveau en de voortgang van de cliënt. De therapeut kan ze ook tijdens de sessie direct bijsturen. Zo kunnen cliënten in een veilige, gecontroleerde omgeving oefenen met exposure, gedrag en communicatie.

Het lectoraat Digitale Transformatie van het Centre of Expertise Ondernemen onderzoekt de gebruikerservaring. Hoe blijft het platform intuïtief voor therapeuten, zonder dat therapeut of cliënt cognitief overbelast raakt?

GrowVR wil bijdragen aan geestelijke gezondheidszorg die toegankelijker en effectiever is. Therapeuten kunnen exposure-oefeningen naar verwachting makkelijker en consistenter inzetten, waardoor zij hun schaarse behandeltijd beter kunnen benutten. Cliënten kunnen situaties oefenen die in het echt moeilijk te organiseren zijn, en krijgen meer eigen regie in hun behandeltraject.

De nieuwe samenwerking tussen het noordelijke mkb, kennisinstellingen en de zorg versterkt bovendien het zorg- en innovatie-ecosysteem in Noord-Nederland. Na afloop van het project moet GrowVR klaar zijn voor verdere opschaling en marktintroductie, eerst in Nederland en op termijn ook internationaal.

GrowVR wordt ontwikkeld in nauwe samenwerking met de zorgpraktijk. VRelax ontwikkelt de software en het UMCG valideert het platform technisch en klinisch. De Hanze vertaalt de uitkomsten van het UX-onderzoek naar ontwerprichtlijnen. Studenten van de Hanze helpen bij het ontwikkelen van avatars en virtuele omgevingen.

In een living lab testen therapeuten het platform in echte behandelsituaties, samen met praktijkpartner Mentrum. Hun ervaringen worden in cycli van twee weken direct gebruikt om GrowVR te verbeteren. Het project levert een in de praktijk getest platform op, met klinische gebruiksrichtlijnen en implementatieadvies voor zorginstellingen. De opgedane kennis wordt gedeeld in regionale zorg- en innovatienetwerken en in het onderwijs.