Dansrijk opgroeien – dans als gegeven in het onderwijs

Hoe kan het vertrouwen van aankomende leerkrachten in hun eigen danscompetenties en danseducatieve competenties worden versterkt, zodat zij dans met meer zelfvertrouwen een plek kunnen geven in het basisonderwijs?

Het onderzoek heeft als doel om pabo-studenten een breder en toegankelijker beeld van dans te geven. Dans hoeft niet iets te zijn wat alleen goede of technisch geschoolde dansers kunnen doen of onderwijzen. Iedereen beweegt en danst op een eigen manier. Vanuit die gedachte onderzoekt Dansrijk opgroeien hoe toekomstige leerkrachten meer vertrouwen kunnen krijgen om dans onderdeel te maken van hun onderwijs.

Daarvoor worden twee producten ontwikkeld. Het eerste is een korte film waarin volwassenen en kinderen vertellen over de rol en betekenis van dans in hun leven. De verhalen worden gecombineerd met beelden van dansmomenten van de volwassen deelnemers. De film maakt zo zichtbaar en hoorbaar dat dans verschillende vormen kan aannemen en onderdeel kan zijn van het dagelijks leven.

Het tweede product is de Dansreiking: een praktische handreiking voor pabo-studenten met een nieuw model voor danseducatie en voorbeelden voor het ontwerpen van danslessen. Het model bouwt voort op bestaande kennis en het huidige MVB-model voor danseducatie, maar geeft ook meer ruimte aan de sociale, culturele en historische context van dans.

De film en de Dansreiking worden in de praktijk getest met pabo-studenten, onderzoekers, docenten en andere betrokkenen. De feedback wordt gebruikt om beide producten verder te verbeteren. Uiteindelijk krijgen ze een plek binnen het pabo-onderwijs en worden ze ook beschikbaar gesteld aan andere onderwijsprofessionals.

Met Dansrijk opgroeien wil het onderzoek vooral een praktische verandering in het onderwijs ondersteunen: meer vertrouwen bij toekomstige leerkrachten om dans daadwerkelijk in te zetten in hun lessen. Wanneer leerkrachten minder het gevoel hebben dat zij zelf een goede danser moeten zijn, kan de drempel om met dans aan de slag te gaan kleiner worden.

Dat is relevant voor pabo-studenten, maar uiteindelijk vooral voor de kinderen met wie zij gaan werken. Dans biedt kinderen mogelijkheden om te bewegen, zich uit te drukken, te experimenteren en samen te werken. Ook kan dans bijdragen aan een positief leerklimaat en aan de brede ontwikkeling van kinderen.

Het onderzoek draagt daarnaast bij aan kansengelijkheid. Niet ieder kind krijgt buiten school dezelfde mogelijkheden om met dans in aanraking te komen. De basisschool kan daarom een belangrijke plek zijn waar alle kinderen, ongeacht hun achtergrond, de mogelijkheid krijgen om dans te ervaren.

De impact blijft niet beperkt tot de pabo. De film en Dansreiking kunnen ook worden gebruikt door basisschoolleerkrachten, dansdocenten en andere onderwijsprofessionals, bijvoorbeeld tijdens nascholing of bijeenkomsten met het werkveld. Zo kunnen de opbrengsten vanuit de lerarenopleiding doorwerken naar de dagelijkse onderwijspraktijk.

Daarnaast versterkt het project de samenwerking tussen de lectoraten Jeugd, Educatie en Samenleving en Kunsteducatie. Het onderzoek verbindt thema's als kansengelijkheid, inclusie en participatie met de rol en betekenis van kunst en cultuur in het leven van mensen. Daarmee draagt het project niet alleen bij aan onderwijsontwikkeling, maar ook aan de verdere ontwikkeling van praktijkgerichte kennis over danseducatie.

Verwachte resultaten zijn onder meer:

• Een korte film van ongeveer 15 tot 20 minuten waarin volwassenen en kinderen vertellen over de betekenis van dans in hun leven.
• De Dansreiking, een praktische handreiking voor pabo-studenten met een nieuw model voor danseducatie en concrete lesvoorbeelden.
• Nieuwe inzichten in hoe aankomende leerkrachten hun danscompetenties en hun vertrouwen in het geven van dansonderwijs kunnen ontwikkelen.
• Geteste en aangescherpte onderwijsproducten, ontwikkeld in samenwerking met studenten, docenten, onderzoekers en andere betrokkenen.
• Inbedding in het pabo-curriculum en bredere verspreiding naar onderwijsprofessionals, onder meer via publicaties en bijeenkomsten voor het werkveld.

De opbrengsten van Dansrijk opgroeien worden zo ontwikkeld dat ze direct bruikbaar zijn in het onderwijs. De film en de Dansreiking worden getest met pabo-studenten en betrokken onderwijsprofessionals. Hun ervaringen en feedback worden gebruikt om de producten geschikt te maken voor gebruik in de praktijk.

Na afronding worden de film en Dansreiking beschikbaar gesteld aan pabo-studenten, pabo's, basisscholen en andere geïnteresseerde onderwijsprofessionals. De Dansreiking wordt gepubliceerd via de Hanze Pure-pagina. De film kan worden opgevraagd bij de fellow/projectleider.

Daarnaast worden de resultaten gedeeld binnen het onderwijs en het professionele werkveld. Er is een gezamenlijk presentatiemoment voorzien en er wordt onderzocht hoe de producten een vaste plek kunnen krijgen in het pabo-curriculum. Ook wordt een praktijkartikel voorbereid voor een vak- of onderzoekspublicatie, bijvoorbeeld Kunstzone, Cultuur+Educatie of Didactief. Voor bredere verspreiding wordt het project mogelijk ingebracht bij het VELON-congres voor lerarenopleiders.