Idiocultureel muziekonderwijs in de internationale schakelklassen van de basisschool

Onderzoeksproject

Een verzameling van verschillende instrumenten tegen een groene muur

Startdatum 01 maart 2023

‘Welk beroep doet het op jou om muziekles te geven aan jonge kinderen op de vlucht?’ Met dit onderzoek geven we aandacht aan een vraag die nog niet vaak aan (toekomstige) muziekdocenten gesteld wordt. We onderzoeken in internationale schakelklassen in het basisonderwijs waar docenten en studenten van de opleiding Docent Muziek van het Prins Claus Conservatorium muzieklessen vormgeven.

Het doel is om een beter begrip te krijgen wat het van muziekdocenten vraagt om in deze setting muziekonderwijs te geven en hen zodoende beter toe te rusten op het lesgeven aan jonge vluchtelingen.

We onderzoeken dat vanuit het idee dat muziekonderwijs vraagt om een benadering waarin de persoonlijke connectie die kinderen met muziek hebben centraal staat - zowel de positieve als de negatieve aspecten daarvan- omdat dit meer recht doet aan zowel de veelzijdigheid van muziek als de veelzijdigheid van kinderen. Deze benadering is gefundeerd in ‘idiocultureel muziekonderwijs’ zoals ontwikkeld door lector kunsteducatie Evert Bisschop Boele. Een tweede uitgangspunt van het onderzoek is dat het verzorgen van muzieklessen aan jonge vluchtelingen vraagt om een grote sensitiviteit van de muziekdocent voor de kwetsbare context waarin die muziekles plaatsvindt.

Het onderzoek draagt bij aan verbetering van het muziekonderwijs op de basisschool voor nieuwkomers, door het bevorderen van de aandacht voor de persoonlijke connectie die kinderen met muziek hebben en het bevorderen van de sensitiviteit van de muziekdocent voor de kwetsbare context waarin die muziekles plaatsvindt.  

Het onderzoek richt zich vooralsnog op de vakdocent muziek, de opleiding DoMu en de Nederlandse schoolsituatie. In een latere fase richten we ons mogelijk ook op groepsleerkrachten, op andere kunstdisciplines of op andere vluchtelingencontexten.  

Dit onderzoek betreft een eerste verkenning naar het vormgeven van de muziekles voor kinderen op de vlucht.

Dit kan leiden tot:   

Beter begrip van de betekenis die idiocultureel muziekonderwijs kan hebben in specifieke contexten.   
Aanwijzingen aan en handvatten voor (toekomstige) muziekdocenten waarmee zij het (eigen) professioneel handelen in vluchtelingencontexten kunnen versterken.  
Een voorbereidend traject (pedagogisch en muziekinhoudelijk) ontwikkeld voor DoMu- studenten in het kader van een keuzeonderdeel, stageopdracht of afstudeeronderzoek.
Bijdrage aan de ontwikkeling van idiocultureel muziekonderwijs als theory of practice.