Veranderende vormen - muziekonderwijs in kaart

Hoeveel aanbieders van instrumentaal/vocaal muziekonderwijs zijn er in het Noorden en Oosten van Nederland? Evert Bisschop Boele, lector Kunsteducatie en Imre Kruis, drummer en docent bij het Prins Claus Conservatorium zochten het uit in samenwerking met onderzoekers van het ArtEZ Conservatorium Zwolle en maakten een inventarisatie van aanbieders van naschools instrumentaal/vocaal muziekonderwijs binnen de provincies Fryslân, Groningen, Drenthe, Overijssel, Gelderland en Flevoland.

Foto: Soundtrap on Unsplash

Muziekschool in Mineur?
Eerder werd er onderzoek gedaan naar de aanbieders in de drie noordelijke provincies. Aanleiding was een aflevering van Zembla met de titel 'Muziekschool in Mineur'. De boodschap was inderdaad in mineur: Volgens Zembla zijn er nog 12 vrijgevestigde muziekscholen in Nederland over – waarvan 0 in Noord-Nederland. De werkelijkheid is genuanceerder. Uit de inventarisatie bleek dat er in Noord-Nederland 56 instituten bestaan waar in georganiseerd verband muziekles wordt gegeven door 2 of meer docenten; 9 in Drenthe, 23 in Friesland en 25 in Groningen. Het grote aanbod van privé-docenten is nog niet eens meegeteld.

In het vervolgonderzoek naar de onderzoek werden ook de provinvies Overijssel, Gelderland en Flevoland meegenomen en werden er in totaal 175 muziekscholen gevonden die sterk van elkaar verschillen qua grootte en organisatievorm. In een steekproef in de gemeenten Groningen, Midden-Drenthe en Smallingerland vonden we daarnaast 167 privé-aanbieders die bij elkaar lesgeven op 49 verschillende instrumenten.

Veranderende vormen
"Het klopt dat er weinig muziekscholen over zijn in de vorm zoals we die kenden", zegt Evert Bisschop Boele in Dagblad van het Noorden. "Maar er is veel voor in de plaats gekomen. Het einde-der-tijdengevoel dat uit de Zembla-documentaire spreekt, is een beetje misplaatst en miskent de praktijk." Wel blijkt uit deze eerste inventarisatie dat de gemeentelijke subsidies in veel gevallen zijn afgenomen of weggevallen.

Ook met een aanvullende inventarisatie in de oostelijke provincies is de conclusie dat er in de sector naschoolse muziekeducatie veel muziekdocenten werken en er nog steeds veel muziekscholen zijn, maar dat het andere vormen aanneemt. Hoewel er dus op dit moment geen sprake is van de veelbesproken ‘kaalslag’, zijn er wel degelijk serieuze zorgen voor wat betreft de financiële toegankelijkheid en bereikbaarheid van aanbod, met name in minder stedelijk gebied, en ook rond de honorering van docenten en de aanwas van nieuwe docenten.  

De inventarisatie nodigt uit tot het doen van vervolgonderzoek naar hoe we naschoolse muziekeducatie zo kunnen vormgeven dat het past bij het karakter van deze tijd, dat de toegankelijkheid voor iedereen gewaarborgd is, en dat er sprake is van goede arbeidsvoorwaarden voor muziekdocenten.

Lees hier het volledige rapport

Partners

• Lectoraat Kunsteducatie, Kenniscentrum Kunst & Samenleving, Hanze 
• Prins Claus Conservatorium, Hanze 
• ArtEZ Conservatorium