Multimedia en auteursrecht

​Op de Hanzehogeschool Groningen wordt gebruik gemaakt van video- en tv-beelden. Dit is zonder toestemming toegestaan als het gaat om gebruik van video en tv als ondersteuning van het onderwijs omdat het hier om een uitzondering ten behoeve van het algemeen belang gaat. De openbaarmaking moet deel uitmaken van het onderwijsprogramma en opgenomen zijn in het lesplan. 

Naast bovengenoemde onderwijsexceptie is er door Vereniging Hogescholen een overeenkomst afgesloten met Videma en FilmService. Hierdoor kunnen binnen de gebouwen van de hogeschool ook buiten leslokalen video en films worden vertoond binnen bepaalde voorwaarden. 

{{'ShareCounter_Share_Label' | i18n}}:
{{'ShareCounter_Share_Label' | i18n}}:

Voor de meeste producten die we graag kopiëren of laten zien hebben we toestemming nodig om die werken openbaar te maken (buiten de huiskamer aan mensen laten zien/horen) of om ze te verveelvoudigen (kopiëren).

De exploitatierechten van de uitvoerende kunstenaars, zoals acteurs en actrices worden beschermd door de Wet op de Naburige Rechten. De bescherming lijkt op die van het auteursrecht (daarom spreken we van naburige rechten). Ook producenten en omroeporganisaties worden door deze wet beschermd. Sena houdt zich bezig met het Naburig Recht en komt op voor de belangen van uitvoerende artiesten en producenten.

Kijk bij het overnemen van materiaal, waarvoor toestemming nodig is, altijd onder welke voorwaarden een werk gebruikt mag worden. Als het auteursrecht geregeld is via de Creative Commons kan het zijn dat je vrijer en flexibeler om kan gaan met het auteursrecht.

Bronvermelding verplicht

In alle gevallen van overname van geluid (hergebruik) is bronvermelding auteursrechtelijk verplicht. Het werk mag niet gewijzigd worden. Het werk moet al eerder openbaar zijn gemaakt, een ongepubliceerd werk mag je niet gebruiken.


Citeren

Het is toegestaan om gratis en zonder toestemming van de maker een fragment uit een film over te nemen bij wijze van citaat . Hoe groot dat fragment mag zijn, hangt af van het doel van het citaat. Er is geen harde grens zoals 10 of 30 seconden. Het criterium is dat je niet meer overneemt dan nodig. Je moet dan wel voldoen aan een aantal voorwaarden:

  • Je moet de bron vermelden waar het fragment uitkomt.
  • Het citaat moet duidelijk een functie hebben. Het mag bijvoorbeeld voor een aankondiging, bespreking, kritiek of beoordeling of als ondersteuning van een verhandeling (bijvoorbeeld als verklarend voorbeeld) en mag vooral niet een illustratieve functie hebben omdat het bijvoorbeeld zo'n leuk muziekje is.
  • Als je een fragment gebruikt mag je het niet aanpassen, maar je moet het precies weergeven
  • De grootte van het citaat moet in verhouding zijn tot het doel waarvoor je het gebruikt. Muziekcitaten mogen wanneer ze "in overeenstemming zijn met hetgeen naar de regels van het maatschappelijk verkeer redelijkerwijs geoorloofd is." Daarbij moet je kunnen aantonen dat "aantal en omvang der geciteerde gedeelten door het te bereiken doel zijn gerechtvaardigd".

 

In de meeste gevallen betekent dit dat er hooguit een (zeer) kort fragmentje van een muziekwerk mag worden overgenomen. Het is verboden een heel liedje laten horen omdat het intro iets bijzonders bevat. Dat intro laten horen mag dan weer wel.


Gebruik of vertoning van (delen van) audiovisuele werken

Je mag een audiovisueel werk gedeeltelijk of in zijn geheel gratis afspelen of vertonen zonder toestemming, onder de volgende voorwaarden:

  • Het afspelen moet een educatief doel hebben en moet tijdens een les of werkgroep gebeuren en moet deel uitmaken van het onderwijsprogramma.
  • Het afspelen moet fysiek in de onderwijsinstelling zelf plaatsvinden.
  • Het afspelen vindt plaats in het kader van onderwijs zonder winstoogmerk.

 


Televisie, video en dvd tijdens feesten

Voor een filmvoorstelling of vertoning van een tv-programma tijdens een feestavond of het vertonen van tv-beelden in de kantine, heeft de school toestemming van de rechthebbenden nodig. In dit geval heeft de vertoning namelijk niet alleen een educatief doel, maar ook amusementsdoeleinden. Videma vertegenwoordigt hierbij het collectief van filmmaatschappijen, tv-producenten en omroepen.

Het is verboden om een film vanaf een (zelf-)gekopieerde dvd te vertonen. Een film mag dus alleen vertoond worden vanaf een legale, voorbespeelde dvd (of andere drager) en met een licentie van Videma.

Als HBO instelling hebben wij met Videma een speciale regeling, die is overeengekomen met de HBO-Raad. De regeling geeft toestemming voor het vrije gebruik van tv-programma's en films, zoals Videma deze vertegenwoordigt. Videma vertegenwoordigt alle tv-programma's die worden uitgezonden op de kanalen van de publieke omroep, en een groot aantal commerciële zenders. Zie de zenderlijst. Op deze regeling zijn de Videma licentievoorwaarden van toepassing.


Kopiëren voor privégebruik

Iedereen mag een kopie van bijvoorbeeld een dvd maken of een tv-programma opnemen en later bekijken. Let er wel op dat de kopie uitsluitend voor eigen persoonlijk gebruik moet zijn van degene die deze kopie of de opname heeft gemaakt. Er wordt een vergoeding voor deze kopie betaald via de blanco cd of dvd waarop gekopieerd wordt: de Thuiskopievergoeding. Deze wordt door de fabrikant of importeur van deze blanco dragers betaald en doorberekend aan de consument.

Als een onderwijsinstelling zelf blanco media (zoals cd's, dvd's en videobanden) importeert, bijvoorbeeld door deze via internet te kopen in het buitenland, dan moet opgave worden gedaan bij Stichting de Thuiskopie. Neem contact op met Stichting de Thuiskopie.


Elektronische leeromgeving / Blackboard

Linken naar video's of filmfragmenten op het internet is toegestaan, behalve naar illegaal materiaal. Embedden mag zolang het om reeds publiek openbaar gemaakt materiaal gaat. Je mag dus geen embedded link maken naar video of audio achter een afgeschermd onderdeel zoals een betaalmuur of site met een wachtwoord. Downloaden en weer uploaden is niet zomaar toegestaan.

Korte fragmenten citeren mag ook, bijvoorbeeld als onderdeel van zelfgemaakt werk. Zie de voorwaarden onder 'Citeren' eerder op deze pagina. 


Om delen van audiovisuele werken in een elektronische leeromgeving te plaatsen zal je zelf toestemming van de rechthebbenden moeten vragen en een vergoeding betalen. Je sluit als het ware zelf een tijdelijke licentie onder eigen voorwaarden af om de video te mogen kopieren en publiceren op Blackboard en deze daar te laten vertonen voor een bepaalde tijd. De vertoning / het afspelen hoeft in dit geval niet fysiek in het leslokaal plaats te vinden. Studenten kunnen de werken overal afspelen en bekijken. Bewaar de verkregen toestemmingsovereenkomst goed en vergeet niet het materiaal van Blackboard te verwijderen na het verlopen van de overeengekomen termijn.


Compleet audiovisueel werk

Je mag een compleet audiovisueel werk zonder vergoeding afspelen of vertonen zonder toestemming, onder de volgende voorwaarden:
  • Het afspelen van een film of een tv-programma tijdens een les of werkgroep moet een educatief doel hebben 
  • en moet deel uitmaken van het onderwijsprogramma
  • waarbij het afspelen ervan fysiek in de onderwijsinstelling zelf moet plaatsvinden
  • en het afspelen moet zonder winstoogmerk zijn.
Let er extra op dat je alleen materiaal gebruikt dat legaal op internet is gezet. Het is verboden om bijvoorbeeld een download van een film te vertonen die illegaal via internet is verspreid.

Een kopie van het werk op een elektronische leeromgeving zetten zodat studenten het thuis kunnen afspelen mag niet. Je zult in dit geval toestemming bij de auteursrechthebbende moeten vragen voor gebruik tenzij licentievoorwaarden dit toestaan. 

 


Downloaden

Ook bij digitaal gebruik is de auteurswet van toepassing. Downloaden mag in Nederland alleen als de bron rechtmatig is.

Je mag een download gebruiken als het om een thuiskopie gaat voor eigen gebruik, maar zodra je deze download wilt verspreiden of op een andere manier wilt gebruiken, bijvoorbeeld vertonen in een groep, dan moet je aan de hierboven vermelde voorwaarden voldoen.

Let er extra op dat je alleen materiaal gebruikt dat legaal op internet is gezet. Het is verboden om bijvoorbeeld een download van een film te laten zien, die illegaal via internet is verspreid. Soms wordt op de site zelf aangegeven wat wel en niet mag. YouTube bijvoorbeeld, is een website waar de gebruiker filmpjes kan publiceren en in ruil daarvoor zijn exclusieve vermenigvuldigings- en auteursrechten afstaat. Deze filmpjes mag je dus gebruiken, maar niet de filmpjes waarbij het auteursrecht bij iemand anders ligt en die zonder toestemming op YouTube geplaatst zijn.


Beeld en geluid via Academia

De Hanzehogeschool Groningen heeft een licentie 'Beeld en Geluid in Academia' . Dankzij deze licentie beschikken wij over grote aantallen films en programma's uit heden en verleden.

Academia is de online toegang tot duizenden uren video en audio voor het hoger onderwijs in Nederland. Deze bronnen zijn geselecteerd uit de archieven van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Dit materiaal is uniek en wordt speciaal beschikbaar gesteld en omschreven voor het onderwijs.
Deze collectie blijft groeien met historisch en recentelijk televisie-, radio- en filmmateriaal. Daarnaast worden dagelijks nieuws- en actualiteitenprogramma's van de publieke omroep toegevoegd.

Opname in Academia bestellen

Voor veel televisieprogramma's die op Uitzending Gemist staan kun je een verzoek indienen om ze te laten opnemen in Academia. Uitzending Gemist is een initiatief van de omroepen. Beeld en Geluid heeft de afspraak met de omroepen dat als een programma of serie op Uitzending Gemist staat, de omroep in principe ook akkoord voor ontsluiting via Academia. Als er een externe producent betrokken is bij het programma, dan is Academia verplicht om bij die partij ook de rechten aan te vragen. Als deze producent of andere rechthebbenden niet akkoord gaan, dan mag de uitzending niet worden opgenomen in Academia. Dit is ongeacht of een uitzending op Uitzending Gemist staat! 

Als Academia-abonnee kun je kosteloos materiaal uit de catalogus van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid bestellen. Al het materiaal uit het archief kan worden aangevraagd. Of de bestelling online kan komen in Academia hangt onder andere af van de technische staat van het materiaal. Daarnaast speelt de toestemming van de rechthebbenden een rol. Hoe groot de kans is dat de rechten worden vrijgegeven verschilt per programma en collectie. In het bijgevoegde document zie je een overzicht van wat standaard wordt toegevoegd, programma's die handmatig geselecteerd worden door de redactie, welke programma's veel kans maken om online te komen bij bestelling en welke weinig of geen kans maken. 
Bekijk het document met een overzicht van de bestelkans hier.
Het bestelformulier voor opname van materiaal in Academia vind je hier.

Inloggen op Academia
Ga naar site Academia
Klik op rode button bovenaan "Inloggen Surf", selecteer Hanzehogeschool Groningen, log in met vierlettercode en Hanze wachtwoord .


Portretrecht

Voor multimedia geldend dezelfde regels voor portretrecht als voor beeldmateriaal. Meer informatie vind je bij het betreffende item in het menu 'Beeld en Auteursrecht'.


Meer informatie

Vind je je antwoord op jouw vraag niet op de site? Je kunt de vraag ook aan ons stellen, wij zoeken het voor je uit. Mail ons via aip@org.hanze.nl

Handige sites:

Videma
Stichting Thuiskopie
Ius mentis
Creative Commons

{{'Opbouw_Title' | i18n}}

  • {{item.Title}}
    • {{child.Title}}

  • {{item.Title}}
    • {{child.Title}}

{{'Kernvakken_Title' | i18n}}

  • {{vak.Titel}}

{{'StudieInCijfers_Title' | i18n}}

{{'ShareCounter_Share_Label' | i18n}}:

{{'Contact_Title' | i18n}}

{{'Contact_LabelName' | i18n}} {{vm.name}}
{{'Contact_LabelAddress' | i18n}} {{addressLine}}
{{'Contact_LabelOffice' | i18n}} {{vm.office}}
{{'Contact_LabelAssistant' | i18n}} {{vm.assistantName}} {{vm.assistantName}}
{{'Contact_LabelPhone' | i18n}} {{vm.phone}}
{{'Contact_LabelEmailAddress' | i18n}} {{vm.emailDisplay}}
{{'Contact_LabelWebsite' | i18n}} {{vm.website}}

{{'ThemesWidget_Title' | i18n}}

{{"FocusAreas_Title" | i18n}}

{{'ResearchProject_InfoWidgetTitle' | i18n}}

{{'ThemesWidget_Title' | i18n}}

{{"FocusAreas_Title" | i18n}}

{{'EducationProfile_Title' | i18n}}

{{'EducationProfile_VWO' | i18n}}

{{'EducationProfile_HAVO' | i18n}}

{{'EducationProfile_MBO' | i18n}}

{{'Opleidingen_Title' | i18n}}

{{'Location_Title' | i18n}}

{{'Locations_Title' | i18n}}

{{vm.model[0].Title}}

{{vm.model[0].Street}}
{{vm.model[0].ZipCode}}  {{vm.model[0].City}}

{{'ContactInformation_Title' | i18n}}