Praktische Toepassingen op de Werkvloer: Van Breinvriendelijk naar Werkbaar Welzijn

Hieronder lees je de derde blog van Klaske Veth in de reeks van de WOW Woensdag Blog over welbevinden op het werk. Vanuit haar fascinatie voor de wisselwerking tussen neurowetenschap, psychologie en organisatiekunde onderzoekt Klaske Veth, lector Leiderschap en Duurzaam Werken, hoe we niet alleen weten wat goed voor ons is, maar dat ook écht in de praktijk kunnen brengen. In blogs deelt Klaske inzichten en praktische handvatten om het welbevinden op het werk stap voor stap te versterken.

Stil

En toen was het stil na mijn aankondiging van de woensdagen om de week een WOW Woensdag te maken. Ik had er twee in 2025 geschreven, de 3e lag allang klaar. En maar niet posten. Alsof mijn brein ten onderging aan de druk van om de woensdag...; elke week een smoes. Ik zeg het eerlijk. In het kader van atomic habits, zie onder, pak ik de draad ‘gewoon’ weer op. Deze keer de afronding van het brein. Daarna rondom de superinteressante thema’s uit ons lectoraat Leiderschap & Duurzaam Werken.

Dus aanhakend op mijn tweede WOW Woensdag Blog waarin ik stelde dat bewustzijn en actie alleen niet voldoende blijken voor Wellbeing@Work (W@W) op de langere termijn, ga ik in deze blog dieper in op de praktische tools om de afstemming te integreren tussen perceptie, actie en emotie en support via alle niveaus van het IGLOO-model.

Praktische tools

Hoe maken we van welzijn op het werk meer dan een poster aan de muur? Door breinvriendelijke strategieën te koppelen aan slimme werkplekinrichting en organisatiecultuur. Het geheim? Maak welzijnsgedrag makkelijk, belonend en sociaal ondersteund. Want als het brein meedoet, volgt het gedrag vanzelf.

Het neuropsychosociale model (Brenner, 2016) biedt een krachtig raamwerk: het erkent de onderlinge verbondenheid van neurologische, psychologische en sociale factoren in het begrijpen van gezondheid en welzijn. Verandering in één domein beïnvloedt de andere. In de praktijk betekent dit voor jou als individu bijvoorbeeld:

• Nudges: visuele of auditieve reminders, slaapgeluiden (juiste Hz), of peer prompts om welzijnsgedrag te activeren.
• Microgewoonten: kleine, laagdrempelige acties die momentum opbouwen.
• Feedbackloops: realtime feedback via apps of wearables over welzijnsgedrag.
• Sociaal modelleren: leiders die welzijnsgedrag tonen, maken het psychologisch veilig voor anderen om te volgen.

Let op: Teveel van het goede?

Juist nu we de kracht van welzijnsgedrag erkennen, is het belangrijk om te waarschuwen voor overmatige betrokkenheid. Want zelfs positieve constructen zoals werkbetrokkenheid kunnen omslaan in werkverslaving.

Uit onderzoek van Morkevičiūtė & Endriulaitienė (2021) blijkt dat hoge taakeisen, perfectionisme en extrinsieke motivatie voorspellers zijn van werkverslaving. In 2025 toonde Morkevičiūtė aan dat werkverslaving schadelijk is voor organisaties: het leidt tot meer onbeschoft gedrag op de werkvloer en een hogere uitstroomintentie.

Neurowetenschap leert ons dat verslaving het motivatiesysteem van het brein aantast: van incentive salience naar gewoonte, gevolgd door beloningstekort en verhoogde stressreactiviteit, eindigend in verminderde executieve functies. Een lose-lose situatie op alle IGLOO-niveaus.

Wat kunnen we doen als organisaties?

Gebruik het neuropsychosociale model om werkverslaving te voorkomen en te verminderen:

• Beleid dat gezond werkgedrag stimuleert
• Cultuur die overmatig werken ontmoedigt
• Training voor leidinggevenden om werkverslaving te herkennen en aan te pakken

Welzijn op het werk vraagt om een systemische, breinbewuste en mensgerichte aanpak. Alleen dan wordt het een duurzame realiteit.

Conclusie: Van weten naar doen – Een praktijk van welzijn

Om de kloof tussen weten en doen écht te dichten, moeten organisaties op alle niveaus ondersteunen bij het ontwikkelen van:

1. bewustzijn van interne toestanden en perceptuele/emotionele biases;
2. actie mogelijk maken via neuroplasticiteit en het herijken van interne voorspellingen over werk en inspanning, met behulp van systemische benaderingen;
3. omgevingen creëren die realistische, motiverende verwachtingen over werk ondersteunen en emoties inzetten om welzijnsgedrag niet alleen goed te laten klinken, maar ook goed te laten voelen.

Wanneer we perceptie, actie en emotie op elkaar afstemmen, en deze ondersteunen via alle niveaus van het IGLOO-model, dan sluiten we niet alleen de knowing–doing gap; we bouwen een brug naar een werkplek waar welzijn geen programma is, maar een praktijk. Geen poster aan de muur, maar een patroon in het dagelijks werk. Geen luxe, maar een realiteit.