Samen werken aan een duurzame start op de arbeidsmarkt

Onderzoeker aan het woord

Marian van Os Centre of Expertise Ondernemen
Lectoraat Ondernemen in verandering (ism practoraat Alfa)
Lectoraat Arbeidsparticipatie

Hoe zorgen we ervoor dat statushouders niet alleen hun plek vinden in Nederland, maar ook duurzaam kunnen deelnemen aan de regionale arbeidsmarkt? Dat is de centrale vraag binnen het onderzoeksproject MILEstone. In dit internationale onderzoeksproject werken Hanze, Alfa-college, gemeenten en andere partners samen om te leren wat wel en niet werkt bij de integratie van nieuwkomers op de arbeidsmarkt.

Arjen Edzes, projectleider van MILEstone en lector Regionale Arbeidsmarkt van de Hanze, vertelt hoe het project zich ontwikkelt, terwijl Lina Avila, medewerker bij het International Welcome Center North en zelf ooit nieuwkomer, laat zien hoe belangrijk een netwerk en gemeenschap zijn voor wie een nieuw leven opbouwt in Nederland.

Van onderzoek naar actie

“Eerst hebben we een zogenoemde baseline study uitgevoerd,” vertelt projectleider Arjen Edzes. “Daarmee hebben we onderzocht welke vraagstukken en problemen statushouders ervaren bij hun integratie op de regionale arbeidsmarkt.”
Daarna volgde een internationale peerreview. Experts uit verschillende landen kwamen naar Groningen om mee te kijken naar de Nederlandse aanpak en advies te geven.
“Op basis van die internationale feedback hebben we een actieplan opgesteld,” legt Edzes uit. “Dat plan hebben we besproken met onze stakeholders, zoals de gemeenten Het Hogeland, Groningen en Westerkwartier, en met onze partner het Alfa-college. Inmiddels zijn we bezig met de uitvoering daarvan.”

Leren van andere landen

De internationale samenwerking leverde waardevolle inzichten op. Zo bleek uit ervaringen uit Scandinavische landen dat het belangrijk is om statushouders zelf te betrekken bij beleid en praktijk, bijvoorbeeld via een migrantenraad of cliëntenraad.
Ook werd duidelijk hoe belangrijk het is om professionals beter met elkaar te verbinden. Veel organisaties werken aan integratie, maar doen dat vaak naast elkaar. Door ervaringen en kennis te delen, kunnen succesvolle aanpakken sneller worden toegepast.
Daarnaast kwam het belang naar voren van een zogenoemde ‘one-stop-approach’: een centrale plek waar nieuwkomers terecht kunnen voor verschillende vragen en ondersteuning.

Als je duurzame integratie wilt bereiken, moet je blijven leren van wat er in de praktijk gebeurt

Het belang van community’s

Een belangrijk onderdeel van het MILEstone-project is het opbouwen van community’s. Volgens Edzes kan dat op twee niveaus.
“Enerzijds heb je community’s van statushouders zelf, hun netwerk en mensen die hen helpen verder te komen. Anderzijds heb je community’s van professionals. Door die met elkaar te verbinden kun je veel beter leren wat er in de praktijk werkt.”
Door ervaringen uit te wisselen en samen te blijven leren, kan de ondersteuning van statushouders steeds verder worden verbeterd.

Eerst overzicht: de rol van een database

Voordat zo’n community goed kan functioneren, is er eerst overzicht nodig. Daarom werkt het project aan een database met initiatieven en organisaties die zich inzetten voor statushouders.
“Er zijn ontzettend veel initiatieven, maar het is vaak lastig om te weten wie wat doet,” zegt Edzes. “Met deze database brengen we dat in kaart. Dat helpt ons om mensen en organisaties met elkaar te verbinden.”
De database vormt daarmee een belangrijke basis voor het opbouwen van een sterke community.

Hoe een netwerk deuren opent

Een organisatie die al werkt volgens het principe van een centrale toegang is het International Welcome Center North, gevestigd in Groningen. Hier kunnen internationale nieuwkomers terecht voor praktische zaken zoals verblijfsdocumenten, inschrijving bij de gemeente en informatie over wonen en werken in Noord-Nederland.
Maar het centrum doet meer dan alleen praktische ondersteuning bieden. Er worden ook evenementen, clubs en activiteiten georganiseerd om nieuwkomers met elkaar in contact te brengen en een gevoel van gemeenschap te creëren.

Voor Lina Avila, medewerker bij het International Welcome Center North, is het belang van zo’n community heel herkenbaar. Zij verhuisde in 2019 voor de liefde vanuit Colombia naar Nederland.
“In het begin was het moeilijk,” vertelt ze. “Ik kende bijna niemand en de taal was een uitdaging. Wat ik toen het meest nodig had, was een community.”
Door actief contacten te zoeken en zich aan te sluiten bij verschillende groepen bouwde ze langzaam een netwerk op. Via een koor waarin ze zingt kwam ze uiteindelijk in contact met iemand die haar op het spoor zette van haar huidige baan. “Dankzij mijn netwerk is het uiteindelijk gelukt,” zegt ze.
Volgens Lina kunnen community’s nieuwkomers enorm helpen. “Als je even niet meer weet hoe je verder moet, is het fijn om te weten bij wie je terecht kunt. Persoonlijk contact is daarin heel belangrijk.”

Een community kan enorm helpen als je even niet meer weet hoe je verder moet

Naar een soepelere start

Het uiteindelijke doel van het MILEstone-project is duidelijk: een betere en duurzamere integratie van statushouders op de arbeidsmarkt.
Op korte termijn hoopt het project vooral het gesprek tussen professionals te versterken. Door kennis en ervaringen te delen, kunnen organisaties sneller ontdekken wat werkt. Op de langere termijn is de ambitie nog groter. “We hopen dat statushouders een veel soepelere start krijgen in Nederland,” zegt Edzes. “Dat ze makkelijker toegang hebben tot werk en dat werkgevers hen met open armen ontvangen.”
Daarnaast benadrukt hij dat een open houding van de samenleving cruciaal blijft.
“Nieuwkomers brengen talent, kennis en ervaring met zich mee. Als we samen werken aan goede ondersteuning en meer begrip, kunnen zij hier sneller hun plek vinden. Daar profiteert uiteindelijk de hele samenleving van.”