‘Ik kweekte mini-levers op het laboratorium’

Voor het onderzoek naar geneesmiddelen is het goed om te weten wat die geneesmiddelen precies doen in ons lichaam. En omdat we dat niet altijd goed kunnen meten in een levend persoon, gebruiken we hier vaak cellen voor. Op de afdeling Genetica van het Universitair Medisch Centrum Groningen kweken ze zogenoemde lever organoïden en levers op een chip voor dit soort onderzoek. Tijdens haar stage bij deze afdeling onderzocht Channen van der Woude, vierdejaars student Biologische en Medische Research, of deze verschillende soorten levers inderdaad op echte levers lijken.

Levers zijn een van de belangrijkste organen in ons lichaam als het gaat om het verwerken van stoffen die we binnenkrijgen. 'Dus vrijwel alle geneesmiddelen die we binnenkrijgen gaan langs onze lever', vertelt Channen. 'Het is dus belangrijk om een manier te hebben om dit na te bootsen, zodat we weten wat geneesmiddelen in ons lichaam precies doen.'

Nieuwe techniek

Channen koos voor dit project omdat ze veel interesse heeft in kankeronderzoek. 'Dit is een nieuwe techniek die ook voor kankeronderzoek gebruikt kan worden, dus het leek me leuk om hieraan bij te dragen.'

Tijdens haar stage leerde ze meer over het kweken van mini-levers, en dat was niet altijd makkelijk. 'We gebruiken stamcellen die we uit bloed halen, en zorgen ervoor dat die veranderen in levercellen. Die cellen doen soms ook wat ze zelf willen, dus dat ging niet altijd even makkelijk.'

Maar uiteindelijk is het gelukt om de organoïden en de levers op chips goed te analyseren. 'Ik heb wel interessante resultaten gezien. De levers op een chip leken toch al meer op echte levers, omdat je met allerlei kanaaltjes in de chip ook de bloedvaten en dergelijke kan nabootsen. En deze cellen stoten ook meer moleculen uit die we in het lichaam ook zien.'

Dierproeven

Toch duurt het nog wel even voor deze mini-levers echt alles kunnen wat onze levers ook kunnen. 'Er is nog heel veel optimalisatie nodig, we moeten eerst zeker weten dat ze goed werken voor je ze kunt gebruiken als standaard methode. Maar het is wel mooi dat er nu meer opties ontstaan, ook omdat je hiermee mogelijk minder dierproeven nodig hebt.'

Channen zelf wil na haar afstuderen waarschijnlijk toch meer doen in het kankeronderzoek. 'Dat vind ik gewoon een super interessant vakgebied, waar ik graag meer aan wil bijdragen.'