Binnenste­buiten

Hoe kunnen gemeenten en penitentiaire inrichtingen vanaf de eerste dag van detentie structureel samenwerken om gezinnen met een ouder in detentie tijdig te ondersteunen, en veiligheidsrisico’s te signaleren en daarop te handelen?

Het project draagt bij aan het ontwikkelen van een nieuwe werkwijze met als doelen: het verminderen van stress en trauma bij kinderen, het versterken van de veerkracht van gezinnen, een betere terugkeer van ouders na detentie/het voorkomen van recidive, en het doorbreken van intergenerationele overdracht van crimineel gedrag.

De werkwijze draagt bij aan een veiligere en mentaal gezondere samenleving, doordat zij de veerkracht van kinderen versterkt en preventief werkt tegen probleem- of crimineel gedrag.

Het doel van het project is het ontwikkelen van een nieuwe werkwijze. Daarbij staat een niet-stigmatiserende, proactieve benadering centraal. Medewerkers van sociale wijkteams leggen een huisbezoek af bij het gezin zodra een detentiemelding bij de gemeente binnenkomt. Samen met het gezin wordt bekeken of, en zo ja, welke ondersteuning nodig is, waarna deze gericht wordt georganiseerd.

De gemeente onderzoekt hoe ondersteuning vanuit verschillende omgevingen, zoals jeugdzorg, scholen, ggz, vrijwilligersorganisaties, familie en vrijetijdsvoorzieningen, kan worden ingezet. Tegelijkertijd wordt gelet op mogelijke veiligheidsrisico’s, waarop zo nodig actie wordt ondernomen met ketenpartners.

De werkwijze wordt ontwikkeld in Groningen, getoetst in twee andere gemeenten en uitgewerkt in een landelijke handreiking voor opschaling.

Het onderzoek wordt uitgevoerd via de Innovatiewerkplaats Gezinsgericht werken. Dit is een leer- en onderzoeksomgeving waarin onderzoekers, studenten, docenten, professionals en mensen met ervaringskennis samenwerken. Studenten voeren binnen hun opleiding deelonderzoeken en ontwerpactiviteiten uit. Deze werkwijze sluit aan bij het Hanze Leerconcept, waarin samen leren en werken aan praktijkvraagstukken centraal staat.

De projectresultaten worden vertaald naar:

1. Landelijke handreiking
   Een praktische handreiking voor gemeenten en DJI voor implementatie en borging van de aanpak.
2. Scholings- en deskundigheidsbevorderingsaanbod
   Een online aanbod voor (toekomstige) professionals.
3. Toolbox met ondersteunende materialen
   Concrete hulpmiddelen voor toepassing in de praktijk.
4. Publicaties
   Publicaties in wetenschappelijke tijdschriften en vakbladen.
5. Terugkoppeling naar het onderwijs
   Vertaling van onderzoeksresultaten naar het onderwijsaanbod.

Het project draagt bij aan het verminderen van stress en trauma bij kinderen, het versterken van de veerkracht van gezinnen, een betere terugkeer van ouders na detentie en het voorkomen van recidive. Ook draagt het bij aan het doorbreken van intergenerationele overdracht van crimineel gedrag.
De aanpak versterkt de mentale gezondheid van gezinnen en draagt bij aan een veiligere samenleving.

De kennis uit het project wordt actief gedeeld en toegepast in de praktijk door:

• Ontwikkeling van concrete producten zoals handreiking, toolbox en scholing
• Gratis verspreiding via landelijke netwerken
• Inbedding in het onderwijs
• Samenwerking met gemeenten, gevangenissen en maatschappelijke organisaties

De kennis wordt zo direct benut in beleid en uitvoering.